Cảm nhận 9 câu thơ đầu bài đất nước của Nguyễn Khoa Điềm(hay nhất)

Cảm nhận 9 câu thơ đầu bài tổ quốc của Nguyễn Khoa Điềm

(hay nhất)

Hình Ảnh về: Cảm nhận 9 câu thơ đầu bài tổ quốc của Nguyễn Khoa Điềm

(hay nhất)

Video về: Cảm nhận 9 câu thơ đầu bài tổ quốc của Nguyễn Khoa Điềm

(hay nhất)

Wiki về Cảm nhận 9 câu thơ đầu bài tổ quốc của Nguyễn Khoa Điềm

(hay nhất)

Cảm nhận 9 câu thơ đầu bài tổ quốc của Nguyễn Khoa Điềm

(hay nhất) –

Tuyển chọn những bài văn hay cảm nhận 9 câu thơ đầu bài tổ quốc của Nguyễn Khoa Điềm. Với những bài văn mẫu hay nhất dưới đây, các em sẽ có thêm nhiều tài liệu hữu ích phục vụ cho việc học môn văn. Cùng tham khảo nhé! 

Dàn ý cảm nhận 9 câu thơ đầu bài tổ quốc của Nguyễn Khoa Điềm

Mở bài:

Giới thiệu thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm, trường ca Mặt đường khát vọng và chương Tổ quốc.

– Nguyễn Khoa Điềm là thi sĩ trưởng thành trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ với phong cách thơ mang đậm chất trữ tình chính luận.

 – “Đất Nước” được trích từ chương V, trường ca Mặt đường khát vọng, sáng tác trong thời kỳ chiến trường Miền Nam vô cùng khốc liệt. “Đất Nước” ra đời với mục tiêu khơi gợi tình yêu nước thẳm sâu, kêu gọi tuổi teen miền Nam hòa mình vào trận chiến của dân tộc.

Thân bài:

Luận điểm 1: Tổ quốc có từ bao giờ?

+ Câu thơ trước nhất chính là câu trả lời cho câu hỏi đấy:

“Lúc ta lớn lên Đất Nước đã có rồi”

Đất Nước là những thứ thân thuộc, thân thiện, gắn bó vỡi mỗi con người, ở trong mỗi con người từ lúc phôi thai. Trình bày tư tưởng “Đất Nước của Nhân Dân”

+ Tác giả cảm nhận tổ quốc bằng chiều sâu văn hóa – lịch sử và cuộc sống đời thường của mỗi con người qua cụm từ “ngày xửa ngày xưa” à gợi những bài học về đạo lí làm người qua các câu chuyện cổ tích thấm đượm tình nghĩa.

Luận điểm 2: Quá trình tạo nên tổ quốc?

+ Mở màn với phong tục ăn trầu gợi về hình ảnh người bà thân thuộc, gợi câu chuyện về sự tích trầu cau, nhắn nhủ tình nghĩa anh em sâu đậm, tình cảm vợ chồng nhân nghĩa thủy chung.

+ Hình ảnh “cây tre” còn gợi lên hình ảnh của con người Việt Nam, siêng năng, siêng năng, chịu thương, chịu thương chịu khó. “Lớn lên” tức là nói quá trình trưởng thành của Đất Nước, nói lớn lên trong chiến tranh tức là nói truyền thống chống giặc kiên cường, dẻo dai.

+ Tập quán bới tóc sau đầu để để mắt tới làm việc, gợi câu ca dao bình trị dạt dào thương nhớ. Nhắc nhở về tình cảm vợ cồng sắc son, sâu nặng qua hình ảnh: “gừng cay”, “muối mặn”.

+ Tái tạo nền văn hóa nước ta chỉ bằng một câu thơ đơn sơ nhưng đầy dụng ý:“Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng”. Nghệ thuật liệt kê, cùng cách ngắt nhịp liên tục trình bày truyền thống lao động siêng năng, cách ăn cách ở trong sinh hoạt.

+ Nguyễn Khoa Điềm thâu tóm tất cả bằng một tư tưởng duy nhất: “Đất Nước có từ ngày đó…”. Dấu “…” cuối câu chính là giải pháp tu từ yên lặng, lời dẫu hết nhưng ý vẫn còn, vẫn nung nấu và sục sôi.

=>Tổ quốc được tạo nên gắn liền với văn hóa, lối sống, phong tục tập quán cảu người Việt Nam, gắn liền với đời sóng gia đình. Những gì làm nên Đất Nước cũng đã kết tinh thành linh ồn dân tộc. Đất Nước vì thế hiện lên vừa thiêng liêng, tôn kính lại thân thiện thiết tha.

Kết bài:

Giọng thơ trữ tình chính luận, lúc căng, lúc chùng, lúc tha thiết, lúc lại cuồn cuộn nỗi niềm, đã trình bày được ý thức chủ đạo của bài thơ thông qua các chất liệu văn hóa, văn học dân gian: “Đất Nước của nhân dân”. Vì vậy, đoạn thơ ko chỉ trữ tình nhưng đầy sức đấu tranh.

Cảm nhận 9 câu thơ đầu của bài thơ Tổ quốc – Bài mẫu 1

      Tổ quốc, đã từ lâu, là điểm hứa tâm hồn của biết bao văn nghệ sĩ. Được khơi nguồn từ đề tài thân thuộc đấy, thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm có cho mình một lối đi riêng. Nguyễn Khoa Điềm từng san sẻ: “Tổ quốc với các thi sĩ khác là của những huyền thoại, của những người hùng nhưng với tôi là của những con người vô danh, của nhân dân”. “Tôi nỗ lực trình bày hình ảnh Tổ quốc giản dị, thân thiện nhất”. Rút ra từ trường ca “Mặt đường khát vọng”, đoạn trích “Tổ quốc”là sự kết tinh của những thông minh lạ mắt, mới mẻ của Nguyễn Khoa Điềm. Với 9 câu thơ mở đầu, thi sĩ đã đưa người đọc trở về với lịch sử của dân tộc để trả lời cho câu hỏi Tổ quốc có từ bao giờ:

Lúc ta lớn lên Tổ quốc đã có rồi

Tổ quốc có trong những cái “ngày xửa ngày xưa…” mẹ thường hay kể

Tổ quốc mở màn với miếng trầu hiện thời bà ăn

Tổ quốc lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng đánh giặc

Tóc mẹ thì bới sau đầu

Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn

Cái kèo, cái cột thành tên

Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng

Tổ quốc có từ ngày đó…

     Thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm là một trong những thi sĩ tiêu biểu của thế hệ trẻ thơ năm chống Mĩ cứu nước. Thơ Nguyễn Khoa Điềm thu hút người đọc bởi xúc cảm lắng đọng, giàu chất suy tư. Bài thơ Tổ quốc là một đoạn trích tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật lạ mắt đấy. Tổ quốc là phần đầu chương V của trường ca “Mặt đường khát vọng” – tác phẩm được ra đời vào năm 1971, giữa lúc của kháng chiến chống Mỹ diễn ra khốc liệt.

     Tổ quốc từ khi một cách trang trọng nhưng hết sức bình dị, thân thiện:

Lúc ta lớn lên Tổ quốc đã có rồi

Tổ quốc có trong những “cái ngày xửa ngày xưa” mẹ thường hay kể

Tổ quốc mở màn với miếng trầu bà ăn hiện thời

Tổ quốc lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng đánh giặc

    Tổ quốc vốn là trị giá vững bền, vĩnh hằng; Tổ quốc được tạo dựng, bồi đắp qua nhiều thế hệ, được truyền từ đời này, sang đời khác: Lúc ta lớn lên Tổ quốc đã có rồi. Đứng trước một Tổ quốc thiêng liêng như thế, lòng thơ dâng trào niềm xúc động và thành kính. Hai từ “Tổ quốc”  được viết hoa một cách trang trọng. Đó là cách nhưng thi sĩ trình bày niềm tự hào và lòng thành kính trước Tổ quốc của mình. Lúc ta cất tiếng khóc chào đời,  lúc ta lớn lên, Tổ quốc đã hiện hữu. Tổ quốc có từ bao giờ/ Suy ngẫm về cội nguồn của Tổ quốc, Nguyễn Khoa Điềm bỗng phát hiện: Tổ quốc có trong những cái ngày xửa ngày xưa mẹ kể/ Tổ quốc mở màn với miếng trầu bà ăn. Mẹ Tổ quốc vừa cổ truyền lâu đời vừa bình dị, mộc mạc xuất hiện trong câu thơ của Nguyễn Khoa Điềm. Tổ quốc là văn hóa kết tinh  từ tâm hồn Việt. Từ truyện cao dao, cổ tích tới tục ngữ, “miếng trầu” đã là một hình tượng nghệ thuật mang tính thẩm mĩ, là hiện thân của tình mến thương, lòng thủy chung của tâm hồn dân tộc.     Cùng với tục ăn trầu, Tổ quốc còn, gắn liền với những phong tục khác:

Tóc mẹ thì bới sau đầu

Cái kèo, cái cột thành tên

    Thân yêu, mộc mạc biết chừng nào là búi tóc sau đầu của mẹ, là những nếp nhà dựng lên từ cái kèo, cái cột, mái lá, tường rơm, vách đất; là cách đặt tên con giản dị nôm na. Mộc mạc, thân yêu vật như đó cũng là một phần của Tổ quốc. Và Tổ quốc lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng đánh giặc. Hình ảnh Tổ quốc thật thân thuộc với những lũy tre xanh rì, những búp măng non bật mình vươn thẳng. Có thể thấy, từ bao đời nay, từ truyền thuyết dân gian tới tác phẩm thơ hiện đại, cây trẻ trở thành biểu tượng cho sức mạnh ý thức quật cường đánh giặc cứu nước và giữ nước, biểu tượng phẩm chất tốt đẹp của con người Việt Nam. Từ “lớn lên” được dùng rất xác thực, rộn rực niềm tin, niềm tự hào dân tộc. Giọng thơ trầm lặng, nghiêm trang làm cho suy từ về cội nguồn Tổ quốc giàu chất triết luận nhưng vẫn thiết tha, trữ tình. Cách cảm nhận, lí giải cội nguồn Tổ quốc bằng những hình ảnh bình dị, thân thuộc đã khẳng định rằng:Tổ quốc thân thiện, thân thuộc, bình dị ngay trong đời sống mỗi người.

    Với Nguyễn Khoa Điềm, Tổ quốc còn ẩn mình trong những vật nhỏ nhỏ nhất. Tổ quốc ẩn mình trong hạt muối, nhánh gừng; đằm sâu trong tình thương mẹ cha: Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn. Được sàng lọc từ văn hóa dân gian, câu  thơ trầm tích những ý từ xâu xa. Dù sống cuộc sống thiếu thốn, gian nan, cha mẹ ta vẫn thương yêu nhau như gừng cay muối mặn, vẫn gắn bó trước sau, mặn nhưng, đinh ninh. Tổ quốc mình giản dị thân yêu là thế. Hình ảnh Tổ quốc còn có trong từng bông lúa, củ khoai: Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng. Hình ảnh thơ giản dị nhưng gợi ra tập quán sản xuất gắn liền với văn minh lúa nước của dân tộc Việt Nam. Để làm ra hạt gạo trắng ngần, bát cơm thơm, người nông dân phải dầm sương, dãi nắng, bán mặt cho đất, bán lưng cho trời, tỉ mỉ xay, giã, dần, sàng. Hình ảnh thơ gợi lên bao sự lam lũ, vất vả, nhọc nhằn cùng phẩm chất siêng năng, chịu thương chịu khó của những người chân lấm, tay bùn.

    9 câu thơ đầu khép lại bằng tứ thơ nói chung về thời khắc tạo nên Tổ quốc: Tổ quốc có từ ngày đó. Ngày đó vừa là trạng từ chỉ thời kì trong quá khứ vừa là một phép thế đại từ. Vậy là Tổ quốc có từ lúc mẹ thường kể chuyện cổ tích cho con nghe, lúc dân ta biết trồng tre đánh giặc, biết tròng ra hạt lúa, củ khoai, biết ăn trầu, búi tóc, biết sống mến thương, thủy chung. Lịch sử Tổ quốc thật giản dị, thân thiện nhưng xa xôi, linh thiêng biết mấy.

    Đoạn thơ chín câu, tám lăm chữ đầy bình dị, thân quen với đời sống. Tính triết lý trong dòng suy tưởng của Nguyễn Khoa Điềm vừa thâm thúy vừa đầy sức thuyết phục. Chỉ vài dòng thơ ngắn và tinh tế, thi nhân đã đi tới một kết luận có tính khẳng định “Tổ quốc có từ ngày đó …” và do nhân dân lao động tạo dựng nên, để cho chúng ta hôm nay được thụ hưởng hạnh phúc một cách cụ thể thiết thực, chứ ko hề là một tình cảm thuần tuý mơ hồ đã thuộc về quá khứ.

Cảm nhận 9 câu thơ đầu của bài thơ Tổ quốc – Bài mẫu 2

    Bài thơ Tổ quốc được trích trong trường ca Mặt đường khát vọng của thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm là một bài thơ hay và xúc động về tình cảm của một người con Tổ quốc với Tổ quốc mến thương của mình. Bài thơ có trị giá nội dung và nghệ thuật rực rỡ giàu trị giá văn hóa, trị giá nhân văn thâm thúy nhưng tiêu biểu là 9 câu thơ đầu trong bài thơ.

    Tổ quốc chính là sự xuất hiện của hàng loạt những hình ảnh có ý nghĩa tượng trưng nhưng rất thân thiện:

“Lúc ta lớn lên Tổ quốc đã có rồi

Tổ quốc có trong những cái ngày xửa ngày xưa mẹ thường hay kể

Tổ quốc từ khi miếng trầu hiện thời bà ăn

Tổ quốc lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng đánh giặc…”

    Bốn từ “ngày xửa ngày xưa” sao quá đỗi thân thuộc với chúng ta. Nó xuất hiện trong những câu chuyện cổ tích bà kể, trong những lời ru tha thiết của mẹ ru con trong giấc say nồng. Nó trình bày sự kì diệu về sự sinh thành và tăng trưởng của Tổ quốc, của những đặc trưng rất riêng của con người Tổ quốc. Hình ảnh Tổ quốc vừa hiện lên vừa giản dị thân thiện, vừa thiêng liêng sâu lắng bởi nó gắn với toàn cầu tâm hồn con người, được nuôi dưỡng bởi việc truyền đời cho con cháu đời sau, những cái “ngày xưa” đấy là bao kỉ niệm cho những chiến tích lịch sử văn hóa đã qua. Tổ quốc được nói tới qua khía cạnh, mở màn với miếng trầu có tức là Tổ quốc được tạo nên trong lối sống tình nghĩa. “Miếng trầu mở màn câu chuyện”, trình bày lối sống giản dị, chất phác của con người Tổ quốc. Lối sống tình nghĩa đấy trở thành truyền thống đạo lí tốt đẹp của dân tộc ta. Tổ quốc được tạo nên trong tình yêu nhưng lại vững mạnh và trưởng thành nhờ những cuộc đấu tranh bảo vệ dân tộc

“Tóc mẹ thì bới sau đầu

Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn

Cái kèo cái cột thành tên

Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng”

    “Tóc mẹ thì bới sau đầu” hình ảnh người phụ nữ Việt với mái tóc bới sau đầu, hình ảnh thật thân thiện, thân quen in sâu trong nếp nghĩ, gợi suy ngẫm về con người trong cuộc sống lam lũ vất vả nhưng vẫn duyên dáng, đẹp dịu hiền, đảm đang. Hình ảnh đấy qua bao năm tháng vẫn ko thay đổi, vẫn gợi suy ngẫm về cái đẹp giản dị nhưng thiêng liêng.

    Tổ quốc còn hiện lên trong sự gắn liền với một lối sống đẹp, cái cội nguồn của sự sống, đó chính là ân nghĩa vợ chồng. Con người Việt ta từ xưa đã luôn coi trọng đạo lý, coi gia đình và hôn nhân là điều thiêng liêng và đáng trân trọng. Cha mẹ sinh ra coi cái ko phải nuôi con do trách nhiệm nhưng đó là tình nghĩa, đó là niềm hạnh phúc sum vầy của tình cảm gia đình, càng đông càng vui. Cuộc sống mưu sinh vất vả nhưng sự thủy chung, sắt son “đồng vợ đồng chồng tát biển Đông cũng cạn” đã tạo điều kiện cho người Việt ta vượt lên tất cả. Cuộc sống cập kênh, nhiều khó khăn vất vả, chỉ có “gừng cay” và “muối mặn” chứ ít lúc ngọt ngào nhưng cũng chính vì lẽ đó nhưng con người ta biết trân trọng hạnh phúc nhiều hơn.

    Ý thơ giản dị nhưng ý nghĩa vô cùng thâm thúy. Tình yêu được sinh ra và nuôi dưỡng từ trong khó nghèo, từ trong những hoàn cảnh đầy thử thách thật đáng trân trọng, đáng quý. Đó là lối sống trọn nghĩa, trọn tình, thuỷ chung đã trở thành một truyền thống thiêng liêng được lưu truyền qua bao đời. Cũng chính từ cái tình cảm đáng quý đấy là một tấm gương, bài học đáng quý truyền đời cho các thế hệ sau về cách sống nhân nghĩa ân tình này.

    Tổ quốc còn được gắn liền với những hình ảnh đơn sơ, mộc mạc “cái kèo, cái cột” nhưng chính những thứ đơn sơ, mộc mạc đấy đã tạo nên một mái ấm gia đình, xóm thôn, quê hương, Tổ quốc. Tổ quốc hiện lên qua cuộc sống lao động sinh hoạt: “Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng”. Sự tạo nên và tăng trưởng của Tổ quốc là một quá trình trong khoảng thời gian dài, nhờ những giọt mồ hôi của công sức lao động vất vả, một nắng hai sương nhưng có được. Con người lao động đã biết “xay, giã, giần, sàng” để tạo nên hạt gạo để xây dựng Tổ quốc no ấm. Những hình ảnh trên đều thân thiện, thành tâm vô cùng. Cũng chính đi đi lên và trưởng thành trong gian lao nhưng nhân dân ta biết thương nhau, biết tới sự kết đoàn nhiều hơn, biết trân trọng những trị giá lao động và un đúc ý chí con người quật cường và gan góc.

    Nguyễn Khoa Điềm có điểm nhìn rất thân thiện, thân thuộc bình dị để mô tả về Tổ quốc. Tới với bài thơ ta càng thêm thấu hiểu về quê hương Tổ quốc với những truyền thống, nét văn hóa đáng trân trọng và ngợi ca. Tổ quốc trong chúng ta chính là những tình cảm thân yêu và thân thiện nhất.

Cảm nhận 9 câu thơ đầu của bài thơ Tổ quốc – Bài mẫu 3

    Văn học kháng chiến 1945-1975 trong mạch chảy ngầm dạt dào mãnh liệt của cuộc sống ko chỉ ghi lại được âm vang nô nức của thời đại nhưng còn khắc tạc tượng đài nghệ thuật Tổ quốc thật nên thơ cao đẹp. Đó là một Tổ quốc hoá thân trong một mảnh hồn quê Kinh Bắc đặm đà màu sắc văn hóa dân gian tình tứ dịu dàng nhưng quằn quại dưới gót giày xâm lược trong thơ Hoàng Cầm. Một Tổ quốc tươi đẹp nhưng đau thương với sức luôn khỏe khoắn “rũ bùn đứng dậy sáng lòa” sống động hiện hình trong những thơ của Nguyễn Đình Thi. Lúc bước vào trang thơ của Nguyễn Khoa Điềm, Tổ quốc hiện lên một cách trọn vẹn nhất, Tổ quốc nhưng chính nhân dân muôn thuở đã làm nên, Tổ quốc của nhân dân. Chín câu thơ trước nhất của bài thơ Tổ quốc đã để lại dấu ấn khó phai trong lòng bao thế hệ độc giả.

    Nguyễn Khoa Điềm thuộc thế hệ những thi sĩ trẻ thời kì kháng chiến chống Mỹ. thơ ông lịch sự liên kết hài hòa giữa chất trữ tình và chính luận xúc cảm và trí tuệ thăng hoa thành thơ. Đó ko chỉ là trái ngọt của một trí tuệ giàu có một tư duy sắc sảo nhưng đó còn là kết quả của một tấm lòng, một trái tim có sức lay động tới tận sâu tâm hồn độc giả.

    Chín câu thơ đầu trong trích đoạn Tổ quốc đã tô đậm dấu vân tay trong phong cách thông minh nghệ thuật của Nguyễn Khoa Điềm qua nghệ thuật chất lọc tinh tế văn hóa và văn học dân gian:

“Lúc ta lớn lên Tổ quốc đã có rồi

Tổ quốc có trong những cái “ngày xửa ngày xưa…” mẹ thường hay kể

Tổ quốc mở màn với miếng trầu hiện thời bà ăn

Tổ quốc lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng đánh giặc

Tóc mẹ thì bới sau đầu

Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn

Cái kèo, cái cột thành tên

Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng

Tổ quốc có từ ngày đó…”

    Trong cảm nhận của Nguyễn Khoa Điềm Tổ quốc đã có từ rất lâu đời từ thuở xa xưa có trong những câu chuyện cổ tích mẹ thường hay kể Tổ quốc mở màn cùng với sự ra đời của những phong tục tốt đẹp của nhân dân ta trong suốt mấy nghìn năm qua. Tổ quốc lớn lên từ những ngày đầu rất mình biết trồng tre đánh giặc, biết giữ nước như cậu nhỏ làng Gióng của nào. hàng loạt các hình ảnh đậm sắc màu văn học dân gian liên kết với các động từ xuất hiện tăng tiến đem lại cảm nhận Tổ quốc như một sinh thể từ quá trình hoài thai trưởng thành lớn lên từ trong tình người ấm áp và từ những gian nan mất mát hy sinh. Trong trang thơ Tổ quốc của Nguyễn Khoa Điềm, khởi nguồn của Tổ quốc ko phải là những trang sử hào hùng những chiến tích của thuở hồng hoang lớn lao nhưng là những huyền thoại, những truyền thuyết, những phong tục tập quán riêng lẻ đã có từ nghìn đời. Đây chính là điểm mới trong cách tìm về nguồn cội Tổ quốc của thi sĩ.

    Một đoạn thơ ngắn nhưng gọi dậy biết bao nét đẹp văn hóa văn học dân gian thân thuộc. đó là tục ăn trầu mời trầu trong giao tiếp nét đẹp trong văn hóa xử sự:

“Trầu này trầu tính trầu tình

Trầu loan trầu phượng trầu mình lấy ta”

    Hay:

“Gặp nhau ăn một miếng trầu

Ko ăn cầm lấy cho nhau vừa lòng”

    Đó còn là tập tục búi tóc sau gáy thân thuộc của những người phụ nữ Việt Nam xưa

“Tóc mẹ thì bới sau đầu”

“Tóc ngang lưng vừa chừng em bới

Để lúc dài bối rối lòng anh”

    Ko chỉ thế, một nét văn hóa xưa – đặt tên con bằng các đồ vật thông thường trong cuộc sống hàng ngày – cũng như sống lại trong từng câu thơ “Cái kèo cái cột thành tên”. Đó còn là kho truyện cổ tích của người Việt nhưng mỗi lúc 4 tiếng ngày xửa ngày xưa cất lên người nào cũng nhớ về một toàn cầu cổ tích truyền thuyết về sống dậy trong tâm trí. Đó là truyện cổ tích trầu cau thấm đượm tình nghĩa anh em keo sơn gắn bó, tình vợ chồng đượm đà thủy chung, đấy là truyền thuyết Thánh Gióng đánh giặc ngoại xâm như một khúc người hùng ca tráng lệ để tự hào biểu tượng cho sức mạnh thần kỳ về truyền thống đấu tranh kiên cường quật cường của nhân dân Việt Nam ta từ buổi rạng đông dựng nước và giữ nước. Tổ quốc có được làm nên từ tình nghĩa sắt son thủy chung “cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn”. Muối, gừng là một cặp biểu tượng luôn gắn liền với nhau, cùng nhau đi về trong biết bao câu ca dao tình nghĩa, là minh chứng cho tình yêu vững chắc:

“Tay bưng chén muối đĩa gừng

Gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau”

“Muối ba năm muối đang còn mặn

Gừng chín tháng gừng vẫn còn cay

Đôi ta nghĩa nặng tình dày

Có xa nhau thì ba vạn sáu nghìn ngày mới xa”

    Hơi thơ trải dài trầm lắng ngân nga như tiếng lòng Tổ quốc dội về từ mấy nghìn năm trước, gọi dậy quá trình sinh thành tồn tại và tăng trưởng của Tổ quốc với bao thử thách gian lao

“Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, dần, sàng”

    Những động từ đặc tả và phép liệt kê như đã khắc họa được nỗi vất vả của những người nông dân chân lấm tay bùn nuôi dưỡng Tổ quốc quê hương em ngày một đẹp tươi. Chỉ một hạt gạo nhỏ thôi vậy nhưng để làm ra được nó là mồ hôi nước mắt, là bao mất mát hy sinh phải đánh đổi.

    Nguyễn Khoa Điềm đã vận dụng thông minh những chất liệu dân gian thân thuộc. Thi sĩ ko trích dẫn lại nguyên văn những câu ca dao những truyện cổ tích,…nhưng chỉ gợi nhắc những hình ảnh những nét đẹp cựu truyền đã từng tồn tại trong văn hóa của người Việt. điều đó đã khẳng định trong tư tưởng của Nguyễn Khoa Điềm Tổ quốc chính là một tay nhân dân làm nên, gợi dậy trong tiềm thức của độc giả cả một bề dài và chiều sâu văn hóa nhìn đời của dân tộc với những vẻ đẹp đặc trưng rất đáng tự hào.

    Quả thực Tổ quốc của Nguyễn Khoa Điềm giống như một tùy bút thơ với xúc cảm sâu lắng và nồng nàn, tư duy sắc sảo trong những triết lý mềm mại ngọt ngào mến thương tình nghĩa vốn văn hóa và tình yêu tha thiết đối với Tổ quốc trải qua theo thời kì trong chiều rộng của ko gian và chiều sâu văn hóa dân tộc. Ở đó tư tưởng Tổ quốc của nhân dân là nốt nhạc chủ đạo ngân vang từ những câu thơ đầu và xuyên suốt bản đàn, để hát mãi về một tình yêu:

“Ôi Tổ quốc ta yêu như máu thịt

Như mẹ cha ta, như vợ như chồng

Ô Tổ quốc nếu cần ta chết

Cho mỗi ngôi nhà, ngọn núi, con sông”

(Chế Lan Viên).

Cảm nhận 9 câu thơ đầu của bài thơ Tổ quốc – Bài mẫu 4

 Mở bài:

     Nguyễn Khoa Điềm là thi sĩ trưởng thành trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Ông từng là Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thông tin nay đã nghỉ hưu. Các tác phẩm tiêu biểu: Đất ngoại thành, Trường ca Mặt đường khát vọng. Tổ quốc là bài thơ được trích từ chương V trường ca “Mặt đường khát vọng” được hoàn thành ở chiến trường Bình Trị Thiên năm 1971, viết về sự thức tỉnh của tuổi xanh miền Nam xuống đường tranh đấu hòa hợp với cuộc kháng chiến của dân tộc. Đoạn thơ ta sắp phân tích sau đây là đoạn thơ để lại dấu ấn về Đất Nước thân yêu, bình dị trong trái tim mỗi con người:

Thân bài:

1. Nói chung:Khác với các thi sĩ cùng thế hệ – thường tạo một khoảng cách khá xa để chiêm ngưỡng và ngợi ca tổ quốc, với các từ ngữ, hình ảnh kì vĩ, mĩ lệ, có tính chất biểu tượng. Nguyễn Khoa Điềm đã chọn điểm nhìn thân thiện để mô tả một tổ quốc tự nhiên, bình dị nhưng ko kém phần thiêng liêng, tươi đẹp. Hình ảnh tổ quốc trong đoạn thơ đầu hiện lên muôn màu muôn vẻ, sinh động lạ thường, lắng đọng trong tâm tưởng ta qua những nét đẹp về phong tục, tập quán, văn hóa, truyền thống mang đậm dấu ấn con người Việt.

     Với Nguyễn Khoa Điềm, tổ quốc ở ngay trong cuộc sống của mỗi gia đình chúng ta, từ lời kể chuyện của người mẹ, miếng trầu của bà, các phong tục tập quán thân thuộc (tóc mẹ thì bới sau đầu) cho tới tình nghĩa thuỷ chung của cha mẹ, hạt gạo ta ăn hàng ngày, cái kèo cái cột trong nhà… Tất cả những điều đó làm cho Tổ quốc trở thành cái thân thiện, thân thiết, bình dị trong cuộc sống hàng ngày của con người.

2. Nội dung cần phân tích, cảm nhận:

2.1.Câu thơ mở đầu được thi sĩ viết theo thể câu khẳng định: “Lúc ta lớn lên Đất Nước đã có rồi”.

     Theo cách giảng giải của Nguyễn Khoa Điềm thì “Tổ quốc là một trị giá lâu bền, vĩnh hằng; tổ quốc được tạo dựng, được bồi đắp qua nhiều thế hệ, được truyền nối từ đời này sang đời khác. Cho nên “lúc ta lớn lên tổ quốc đã có rồi!” (Nguyễn Khoa Điềm – Tác giả và Tác phẩm). Cách nói “Đất Nước đã có rồi” đã trình bày niềm tự hào mãnh liệt về  sự trường tồn của tổ quốc qua mấy nghìn năm lịch sử. Đất Nước cũng như Trời và Đất, lúc ta sinh ra Đất đã ở dưới chân, Trời đã ở trên đầu. Cũng tương tự, ko biết Đất Nước có tự bao giờ nhưng lúc ta lớn lên ta đã thấy Đất Nước của mình rồi, nó hiện diện quanh ta với những gì mến thương nhất.

2.2.Hai câu thơ tiếp theo thi sĩ diễn tả vẻ đẹp của Đất Nước trong chiều sâu văn hóa, phong tục. Những từ ngữ như Đất Nước “có trong”, Đất Nước “mở màn” là những từ ngữ diễn tả rất nhẹ nhõm về sự ra đời của Đất Nước:

Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa” mẹ thường hay kể.

 Đất Nước mở màn với miếng trầu hiện thời bà ăn

     Tác giả mượn chất liệu văn học dân gian để diễn tả về Đất Nước. Đối với trẻ thơ, Đất Nước thân yêu qua lời kể “Ngày xửa ngày xưa” của bà của mẹ… Có tức là Đất Nước đã có từ lâu đời; Đất Nước có từ trước lúc những câu truyện cổ ra đời rồi lúc những câu truyện cổ có mặt trong đời sống ý thức của ta, ta lại thấy Đất Nước hiện diện trong truyện cổ. Đó là Đất Nước của một nền văn học dân gian rực rỡ với những câu chuyện cổ tích, thần thoại, truyền thuyết. Chính những câu chuyện cổ và những bài hát ru thuở ta còn nằm nôi là nguồn sữa ngọt lành săn sóc cho ta cái chân thiện mĩ để lớn lên ta biết yêu  thương tổ quốc con người. Về ý nghĩa của truyện cổ với đời sống ý thức con người, thi sĩ Lâm Thị Mỹ Dạ đã xúc động nhưng viết nên:

Xem thêm bài viết hay:  Cảm nhận khổ 3 và 4 bài thơ Sóng (dàn ý + 6 mẫu)(hay nhất)

Tôi yêu truyện cổ nước tôi

 Vừa nhân hậu lại tuyệt vời sâu xa

 Thương người rồi mới thương ta

 Yêu nhau dù mấy cách xa cũng gần

 (Truyện cổ nước mình)

     Ko chỉ “có trong những cái ngày xửa ngày xưa”, Nguyễn Khoa Điềm còn xác định cái buổi thuở đầu đấy qua một nếp sống giản dị nhưng đặm đà của những người mẹ, người bà Việt Nam. Đó là phong tục ăn trầu: “Đất Nước mở màn với miếng trầu hiện thời bà ăn”. Đất Nước lớn lao, kỳ vĩ sao lại chứa đựng trong một miếng trầu nhỏ nhỏ? Hình thức câu thơ chứa đựng sự phi lí nhưng lại hoàn toàn hợp pháp bởi tất cả những điều lớn lao đều bắt nguồn từ những điều nhỏ nhỏ. Ví ko có những dòng suối nhỏ sao trở thành dòng sông, ví như ko có những dòng sông sao có thể trở thành đại dương. Cho nên nhắc tới “miếng trầu” chắc hẳn là nhắc tới một điều sâu thẳm. Câu thơ gợi nhớ về câu truyện cổ tích “Sự tích trầu cau” được xem là xưa nhất trong những câu truyện cổ. Tục ăn trầu cũng từ câu truyện này nhưng nên. Tương tự là thẩm thấu vào trong miếng trầu dung dị đấy là 4000 năm phong tục, 4000 năm dân ta giữ gìn phong tục ăn trầu. Miếng trầu là biểu tượng của tình yêu, vật chứng cho lứa đôi cũng là biểu tượng tâm linh của người Việt. Từ phong tục ăn trầu, tục nhuộm răng đen cũng ra đời. Hoàng Cầm trong bài thơ “Bên kia sông Đuống” cũng đã từng nhắc tới nét đặc trưng đấy:

 Những cô hàng xén răng đen

 Cười như mùa thu tỏa nắng

2.3. Một Đất Nước ko thể thiếu truyền thống nhưng một trong những truyền thống quý báu của dân tộc ta là truyền thống đánh giặc giữ nước: “Đất Nước lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng đánh giặc”.

     Thi sĩ lại liên tưởng song hành về sự vững mạnh của tổ quốc qua ý thơ “Đất Nước lớn lên…”. Chữ “lớn lên” là để chỉ sự trưởng thành của Đất Nước. Câu thơ gợi nhắc cho ta nhớ tới truyền thuyết Thánh Gióng, mới lên ba đã biết xông pha trận mạc. Đứa nhỏ đấy đã vươn vai trở thành chàng trai Phù Đổng Thiên Vương nhổ tre làng Ngà đánh giặc. Từ đó, Thánh Gióng trở thành biểu tượng khỏe khoắn của tuổi xanh Việt Nam kiên cường, quật cường trong đấu tranh chống giặc ngoại xâm. Tố Hữu cũng đã có thơ:

Ta như thuở xưa thần Phù Đổng

Vụt lớn lên đánh đuổi giặc Ân

Sức nhân dân khoẻ như ngựa sắt

 Chí căm thù ta rèn thép thành roi

Lửa đấu tranh ta phun vào mặt

Lũ sát nhân cướp nước hại nòi

 (Tố Hữu)

     Truyền thống vẻ vang đấy đã theo suốt chặng đường dài của lịch sử dân tộc mãi tới hôm nay trong thời đại chống Mỹ bao tấm gương tuổi xanh đã quả cảm đấu tranh bảo vệ nòi. Phải chăng, đó chính là vẻ đẹp của các chị, các anh đã tạc vào lịch sử Việt Nam dáng đứng kiêu hùng quật cường: Võ Thị Sáu, Trần Văn Ơn, Nguyễn Văn Trỗi…

     Vẻ đẹp đấy song hành với hình ảnh cây tre Việt Nam. Cây tre hiền từ trên mỗi làng quê. Nó như là sự đồng hiện những phẩm chất trong cốt cách con người Việt Nam: thực thà chất phác, phúc hậu thuỷ chung, yêu chuộng hoà bình nhưng cũng kiên cường quật cường trong tranh đấu. Tre đứng thẳng hiên ngang quật cường cùng chia lửa với dân tộc “Một cây chông cũng tiến công giặc Mỹ”, bởi:

 “Nòi tre đâu chịu mọc cong

 Chưa lên đã nhọn như chông lạ thường”.

2.5.Từ truyền thống đánh giặc ngoại xâm Nguyễn Khoa Điềm tiếp tục khai thác thêm nhiều yếu tố mang vẻ đẹp thuần phong mỹ tục của con người Việt:

Tóc mẹ thì bới sau đầu

 Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn

Cái kèo, cái cột thành tên

Hạt gạo  phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng

     Đó là vẻ đẹp giản dị của người phụ nữ Việt Nam, ko người nào khác là những người mẹ với phong tục “búi tóc sau đầu” (tóc cuộn thành búi sau gáy tạo cho người phụ nữ một vẻ đẹp nữ tính, thuần phác rất riêng). Nét đẹp đấy gợi nhớ ca dao:

Tóc ngang lưng vừa chừng em bới

 Để chi dài cho rối lòng anh

     Nguyễn Khoa Điềm tiếp tục gắn dòng suy tưởng tới con người nghìn đời trú ngụ, lao động, đấu tranh trên mảnh đất Việt để giữ gìn tu tạo mảnh đất thân yêu. Ở đó đạo lí ân nghĩa thủy chung đã trở thành truyền thống nghìn đời của dân tộc: “Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn”. Ý thơ được toát lên từ những câu ca dao đẹp:

 “Tay bưng đĩa muối chén gừng

Gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau”

     Hay:

“Muối ba năm muối đang còn mặn

 Gừng chín tháng gừng hãy còn cay

 Đôi ta tình nặng nghĩa đầy

Dù ba vạn sáu nghìn ngày cũng chẳng xa”

     Thành ngữ “gừng cay muối mặn” được vận dụng một cách rực rỡ trong câu thơ nhẹ nhõm nhưng thấm đượm biết bao ân tình. Nó gợi lên được ân nghĩa thủy chung ở đời. Quy luật của tự nhiên là gừng càng già càng cay, muối càng lâu năm càng mặn. Quy luật trong tình cảm con người là con người sống với nhau lâu năm thì tình nghĩa càng đong đầy. Có nhẽ chính vì vậy nhưng Đất Nước còn ghi dấu ấn của cha của mẹ bằng Hòn trống mái, núi Vọng Phu… đi vào năm tháng. Từ cha mẹ thương nhau mới đi tới “Cái kèo cái cột thành tên”. Câu thơ gợi nhắc cho người đọc nhớ tới tục làm nhà cổ của người Việt. Đó là tục làm nhà sử dụng kèo cột giằng giữ vào nhau làm cho nhà vững chãi, bền chặt tránh được mưa gió, thú dữ. Đó cũng là ngôi nhà tổ ấm cho mọi gia đình đoàn viên bên nhau; siêng năng tích góp mỡ màu dồn thành sự sống. Từ đó, tục  đặt tên con cái Kèo, cái Cột cũng ra đời.

     Đâu chỉ có những vẻ đẹp trên, dân tộc ta còn có truyền thống lao động siêng năng, chịu thương chịu thương chịu khó “Hạt gạo phải một nắng hai sương xay giã dần sàng”. Câu thơ gợi nhắc bài ca dao:

Cày đồng đang buổi ban trưa

Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày

Người nào ơi bưng bát cơm đầy

Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần.

     Thành ngữ “Một nắng hai sương” gợi nên sự siêng năng siêng năng của ông cha ta những ngày long đong, long đong trong đời sống nông nghiệp lỗi thời. Đó là truyền thống lao động siêng năng, chịu thương chịu thương chịu khó. Để làm ra hạt gạo ta ăn hàng ngày, người nông dân phải trải qua bao nắng sương vất vả gieo cấy, xay giã, giần sàng. Thấm vào trong hạt gạo nhỏ nhỏ đấy là mồ hôi vị mặn nhọc nhằn của giai cấp nông dân bao đời nay.

2.6.Câu thơ cuối cùng khép lại một câu khẳng định với niềm tự hào: Đất Nước có từ ngày đó. “Ngày đó” là ngày nào ta ko rõ nhưng cứng cáp ngày đó là ngày ta có truyền thống, có phong tục tập quán, có văn hóa nhưng có văn hóa tức là có tổ quốc. Đúng như lời Bác dặn trước lúc đi xa “Rằng muốn yêu Tổ quốc mình, phải yêu những câu hát dân ca”. Dân ca, ca dao là đặc trưng văn hóa của Việt Nam, muốn yêu Đất Nước trước hết phải yêu và quý trọng văn hóa nước nhà. Bởi văn hóa chính là Đất Nước. Thật đáng yêu đáng quý, đáng tự hào biết bao lời thơ dung dị, ngọt ngào của Nguyễn Khoa Điềm.

3.Tổng kết nghệ thuật: Thành công của đoạn thơ trên là nhờ vào việc vận dụng khôn khéo chất liệu văn hóa dân gian như phong tục ăn trầu, tục búi tóc, truyền thống đánh giặc, truyền thống nông nghiệp. Thi sĩ thông minh thành ngữ dân gian, ca dao tục ngữ, thành ngữ… Tất cả làm nên một đoạn thơ đặm đà ko gian văn hóa người Việt. Tiếng nói mộc mạc, giản dị, lời thơ nhẹ nhõm đúng giọng thủ thỉ tâm tình nhưng vẫn mang đậm hồn thơ triết lí.

 Kết bài:

     Tóm lại, bằng cảm nhận rất đỗi thân yêu, thân thiện. Nguyễn Khoa Điềm đã mang tới cho chúng ta một hình ảnh Đất Nước bình dị nhưng ko kém phần tươi đẹp. Đọc đoạn thơ nói riêng và bài thơ nói chung, ta cảm nghe như cội nguồn dân tộc, cội nguồn văn hóa đang thấm vào tận từng mạch hồn ta, dòng máu ta. Điều đó càng làm ta thêm yêu thêm quý quê hương Tổ quốc mình.

 —/—

Tương tự Trường TH Trảng Dài đã trình diễn xong bài văn mẫu cảm nhận 9 câu thơ đầu bài tổ quốc của Nguyễn Khoa Điềm. Kỳ vọng sẽ giúp ích các em trong quá trình làm bài và ôn luyện cùng tác phẩm. Chúc các em học tốt môn Văn!

Đăng bởi: Trường TH Trảng Dài

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

[rule_{ruleNumber}]

#Cảm #nhận #câu #thơ #đầu #bài #đất #nước #của #Nguyễn #Khoa #Điềm #hay #nhất

[rule_3_plain]

#Cảm #nhận #câu #thơ #đầu #bài #đất #nước #của #Nguyễn #Khoa #Điềm #hay #nhất

Tuyển chọn những bài văn hay cảm nhận 9 câu thơ đầu bài tổ quốc của Nguyễn Khoa Điềm. Với những bài văn mẫu hay nhất dưới đây, các em sẽ có thêm nhiều tài liệu hữu ích phục vụ cho việc học môn văn. Cùng tham khảo nhé! Xem nhanh nội dung1 Dàn ý cảm nhận 9 câu thơ đầu bài tổ quốc của Nguyễn Khoa Điềm2 Cảm nhận 9 câu thơ đầu của bài thơ Tổ quốc – Bài mẫu 13 Cảm nhận 9 câu thơ đầu của bài thơ Tổ quốc – Bài mẫu 24 Cảm nhận 9 câu thơ đầu của bài thơ Tổ quốc – Bài mẫu 35 Cảm nhận 9 câu thơ đầu của bài thơ Tổ quốc – Bài mẫu 4Dàn ý cảm nhận 9 câu thơ đầu bài tổ quốc của Nguyễn Khoa Điềm

Mở bài:Giới thiệu thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm, trường ca Mặt đường khát vọng và chương Tổ quốc.– Nguyễn Khoa Điềm là thi sĩ trưởng thành trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ với phong cách thơ mang đậm chất trữ tình chính luận. – “Đất Nước” được trích từ chương V, trường ca Mặt đường khát vọng, sáng tác trong thời kỳ chiến trường Miền Nam vô cùng khốc liệt. “Đất Nước” ra đời với mục tiêu khơi gợi tình yêu nước thẳm sâu, kêu gọi tuổi teen miền Nam hòa mình vào trận chiến của dân tộc.

Thân bài:Luận điểm 1: Tổ quốc có từ bao giờ?+ Câu thơ trước nhất chính là câu trả lời cho câu hỏi đấy:“Lúc ta lớn lên Đất Nước đã có rồi”Đất Nước là những thứ thân thuộc, thân thiện, gắn bó vỡi mỗi con người, ở trong mỗi con người từ lúc phôi thai. Trình bày tư tưởng “Đất Nước của Nhân Dân”+ Tác giả cảm nhận tổ quốc bằng chiều sâu văn hóa – lịch sử và cuộc sống đời thường của mỗi con người qua cụm từ “ngày xửa ngày xưa” à gợi những bài học về đạo lí làm người qua các câu chuyện cổ tích thấm đượm tình nghĩa.Luận điểm 2: Quá trình tạo nên tổ quốc?+ Mở màn với phong tục ăn trầu gợi về hình ảnh người bà thân thuộc, gợi câu chuyện về sự tích trầu cau, nhắn nhủ tình nghĩa anh em sâu đậm, tình cảm vợ chồng nhân nghĩa thủy chung.+ Hình ảnh “cây tre” còn gợi lên hình ảnh của con người Việt Nam, siêng năng, siêng năng, chịu thương, chịu thương chịu khó. “Lớn lên” tức là nói quá trình trưởng thành của Đất Nước, nói lớn lên trong chiến tranh tức là nói truyền thống chống giặc kiên cường, dẻo dai.+ Tập quán bới tóc sau đầu để để mắt tới làm việc, gợi câu ca dao bình trị dạt dào thương nhớ. Nhắc nhở về tình cảm vợ cồng sắc son, sâu nặng qua hình ảnh: “gừng cay”, “muối mặn”.+ Tái tạo nền văn hóa nước ta chỉ bằng một câu thơ đơn sơ nhưng đầy dụng ý:“Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng”. Nghệ thuật liệt kê, cùng cách ngắt nhịp liên tục trình bày truyền thống lao động siêng năng, cách ăn cách ở trong sinh hoạt.+ Nguyễn Khoa Điềm thâu tóm tất cả bằng một tư tưởng duy nhất: “Đất Nước có từ ngày đó…”. Dấu “…” cuối câu chính là giải pháp tu từ yên lặng, lời dẫu hết nhưng ý vẫn còn, vẫn nung nấu và sục sôi.=>Tổ quốc được tạo nên gắn liền với văn hóa, lối sống, phong tục tập quán cảu người Việt Nam, gắn liền với đời sóng gia đình. Những gì làm nên Đất Nước cũng đã kết tinh thành linh ồn dân tộc. Đất Nước vì thế hiện lên vừa thiêng liêng, tôn kính lại thân thiện thiết tha.Kết bài:Giọng thơ trữ tình chính luận, lúc căng, lúc chùng, lúc tha thiết, lúc lại cuồn cuộn nỗi niềm, đã trình bày được ý thức chủ đạo của bài thơ thông qua các chất liệu văn hóa, văn học dân gian: “Đất Nước của nhân dân”. Vì vậy, đoạn thơ ko chỉ trữ tình nhưng đầy sức đấu tranh.Cảm nhận 9 câu thơ đầu của bài thơ Tổ quốc – Bài mẫu 1

      Tổ quốc, đã từ lâu, là điểm hứa tâm hồn của biết bao văn nghệ sĩ. Được khơi nguồn từ đề tài thân thuộc đấy, thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm có cho mình một lối đi riêng. Nguyễn Khoa Điềm từng san sẻ: “Tổ quốc với các thi sĩ khác là của những huyền thoại, của những người hùng nhưng với tôi là của những con người vô danh, của nhân dân”. “Tôi nỗ lực trình bày hình ảnh Tổ quốc giản dị, thân thiện nhất”. Rút ra từ trường ca “Mặt đường khát vọng”, đoạn trích “Tổ quốc”là sự kết tinh của những thông minh lạ mắt, mới mẻ của Nguyễn Khoa Điềm. Với 9 câu thơ mở đầu, thi sĩ đã đưa người đọc trở về với lịch sử của dân tộc để trả lời cho câu hỏi Tổ quốc có từ bao giờ:Lúc ta lớn lên Tổ quốc đã có rồiTổ quốc có trong những cái “ngày xửa ngày xưa…” mẹ thường hay kểTổ quốc mở màn với miếng trầu hiện thời bà ănTổ quốc lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng đánh giặcTóc mẹ thì bới sau đầuCha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặnCái kèo, cái cột thành tênHạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàngTổ quốc có từ ngày đó…     Thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm là một trong những thi sĩ tiêu biểu của thế hệ trẻ thơ năm chống Mĩ cứu nước. Thơ Nguyễn Khoa Điềm thu hút người đọc bởi xúc cảm lắng đọng, giàu chất suy tư. Bài thơ Tổ quốc là một đoạn trích tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật lạ mắt đấy. Tổ quốc là phần đầu chương V của trường ca “Mặt đường khát vọng” – tác phẩm được ra đời vào năm 1971, giữa lúc của kháng chiến chống Mỹ diễn ra khốc liệt.     Tổ quốc từ khi một cách trang trọng nhưng hết sức bình dị, thân thiện:Lúc ta lớn lên Tổ quốc đã có rồiTổ quốc có trong những “cái ngày xửa ngày xưa” mẹ thường hay kểTổ quốc mở màn với miếng trầu bà ăn hiện thờiTổ quốc lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng đánh giặc    Tổ quốc vốn là trị giá vững bền, vĩnh hằng; Tổ quốc được tạo dựng, bồi đắp qua nhiều thế hệ, được truyền từ đời này, sang đời khác: Lúc ta lớn lên Tổ quốc đã có rồi. Đứng trước một Tổ quốc thiêng liêng như thế, lòng thơ dâng trào niềm xúc động và thành kính. Hai từ “Tổ quốc”  được viết hoa một cách trang trọng. Đó là cách nhưng thi sĩ trình bày niềm tự hào và lòng thành kính trước Tổ quốc của mình. Lúc ta cất tiếng khóc chào đời,  lúc ta lớn lên, Tổ quốc đã hiện hữu. Tổ quốc có từ bao giờ/ Suy ngẫm về cội nguồn của Tổ quốc, Nguyễn Khoa Điềm bỗng phát hiện: Tổ quốc có trong những cái ngày xửa ngày xưa mẹ kể/ Tổ quốc mở màn với miếng trầu bà ăn. Mẹ Tổ quốc vừa cổ truyền lâu đời vừa bình dị, mộc mạc xuất hiện trong câu thơ của Nguyễn Khoa Điềm. Tổ quốc là văn hóa kết tinh  từ tâm hồn Việt. Từ truyện cao dao, cổ tích tới tục ngữ, “miếng trầu” đã là một hình tượng nghệ thuật mang tính thẩm mĩ, là hiện thân của tình mến thương, lòng thủy chung của tâm hồn dân tộc.       Cùng với tục ăn trầu, Tổ quốc còn, gắn liền với những phong tục khác:Tóc mẹ thì bới sau đầuCái kèo, cái cột thành tên    Thân yêu, mộc mạc biết chừng nào là búi tóc sau đầu của mẹ, là những nếp nhà dựng lên từ cái kèo, cái cột, mái lá, tường rơm, vách đất; là cách đặt tên con giản dị nôm na. Mộc mạc, thân yêu vật như đó cũng là một phần của Tổ quốc. Và Tổ quốc lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng đánh giặc. Hình ảnh Tổ quốc thật thân thuộc với những lũy tre xanh rì, những búp măng non bật mình vươn thẳng. Có thể thấy, từ bao đời nay, từ truyền thuyết dân gian tới tác phẩm thơ hiện đại, cây trẻ trở thành biểu tượng cho sức mạnh ý thức quật cường đánh giặc cứu nước và giữ nước, biểu tượng phẩm chất tốt đẹp của con người Việt Nam. Từ “lớn lên” được dùng rất xác thực, rộn rực niềm tin, niềm tự hào dân tộc. Giọng thơ trầm lặng, nghiêm trang làm cho suy từ về cội nguồn Tổ quốc giàu chất triết luận nhưng vẫn thiết tha, trữ tình. Cách cảm nhận, lí giải cội nguồn Tổ quốc bằng những hình ảnh bình dị, thân thuộc đã khẳng định rằng:Tổ quốc thân thiện, thân thuộc, bình dị ngay trong đời sống mỗi người.    Với Nguyễn Khoa Điềm, Tổ quốc còn ẩn mình trong những vật nhỏ nhỏ nhất. Tổ quốc ẩn mình trong hạt muối, nhánh gừng; đằm sâu trong tình thương mẹ cha: Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn. Được sàng lọc từ văn hóa dân gian, câu  thơ trầm tích những ý từ xâu xa. Dù sống cuộc sống thiếu thốn, gian nan, cha mẹ ta vẫn thương yêu nhau như gừng cay muối mặn, vẫn gắn bó trước sau, mặn nhưng, đinh ninh. Tổ quốc mình giản dị thân yêu là thế. Hình ảnh Tổ quốc còn có trong từng bông lúa, củ khoai: Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng. Hình ảnh thơ giản dị nhưng gợi ra tập quán sản xuất gắn liền với văn minh lúa nước của dân tộc Việt Nam. Để làm ra hạt gạo trắng ngần, bát cơm thơm, người nông dân phải dầm sương, dãi nắng, bán mặt cho đất, bán lưng cho trời, tỉ mỉ xay, giã, dần, sàng. Hình ảnh thơ gợi lên bao sự lam lũ, vất vả, nhọc nhằn cùng phẩm chất siêng năng, chịu thương chịu khó của những người chân lấm, tay bùn.    9 câu thơ đầu khép lại bằng tứ thơ nói chung về thời khắc tạo nên Tổ quốc: Tổ quốc có từ ngày đó. Ngày đó vừa là trạng từ chỉ thời kì trong quá khứ vừa là một phép thế đại từ. Vậy là Tổ quốc có từ lúc mẹ thường kể chuyện cổ tích cho con nghe, lúc dân ta biết trồng tre đánh giặc, biết tròng ra hạt lúa, củ khoai, biết ăn trầu, búi tóc, biết sống mến thương, thủy chung. Lịch sử Tổ quốc thật giản dị, thân thiện nhưng xa xôi, linh thiêng biết mấy.    Đoạn thơ chín câu, tám lăm chữ đầy bình dị, thân quen với đời sống. Tính triết lý trong dòng suy tưởng của Nguyễn Khoa Điềm vừa thâm thúy vừa đầy sức thuyết phục. Chỉ vài dòng thơ ngắn và tinh tế, thi nhân đã đi tới một kết luận có tính khẳng định “Tổ quốc có từ ngày đó …” và do nhân dân lao động tạo dựng nên, để cho chúng ta hôm nay được thụ hưởng hạnh phúc một cách cụ thể thiết thực, chứ ko hề là một tình cảm thuần tuý mơ hồ đã thuộc về quá khứ.Cảm nhận 9 câu thơ đầu của bài thơ Tổ quốc – Bài mẫu 2    Bài thơ Tổ quốc được trích trong trường ca Mặt đường khát vọng của thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm là một bài thơ hay và xúc động về tình cảm của một người con Tổ quốc với Tổ quốc mến thương của mình. Bài thơ có trị giá nội dung và nghệ thuật rực rỡ giàu trị giá văn hóa, trị giá nhân văn thâm thúy nhưng tiêu biểu là 9 câu thơ đầu trong bài thơ.    Tổ quốc chính là sự xuất hiện của hàng loạt những hình ảnh có ý nghĩa tượng trưng nhưng rất thân thiện:“Lúc ta lớn lên Tổ quốc đã có rồiTổ quốc có trong những cái ngày xửa ngày xưa mẹ thường hay kểTổ quốc từ khi miếng trầu hiện thời bà ănTổ quốc lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng đánh giặc…”    Bốn từ “ngày xửa ngày xưa” sao quá đỗi thân thuộc với chúng ta. Nó xuất hiện trong những câu chuyện cổ tích bà kể, trong những lời ru tha thiết của mẹ ru con trong giấc say nồng. Nó trình bày sự kì diệu về sự sinh thành và tăng trưởng của Tổ quốc, của những đặc trưng rất riêng của con người Tổ quốc. Hình ảnh Tổ quốc vừa hiện lên vừa giản dị thân thiện, vừa thiêng liêng sâu lắng bởi nó gắn với toàn cầu tâm hồn con người, được nuôi dưỡng bởi việc truyền đời cho con cháu đời sau, những cái “ngày xưa” đấy là bao kỉ niệm cho những chiến tích lịch sử văn hóa đã qua. Tổ quốc được nói tới qua khía cạnh, mở màn với miếng trầu có tức là Tổ quốc được tạo nên trong lối sống tình nghĩa. “Miếng trầu mở màn câu chuyện”, trình bày lối sống giản dị, chất phác của con người Tổ quốc. Lối sống tình nghĩa đấy trở thành truyền thống đạo lí tốt đẹp của dân tộc ta. Tổ quốc được tạo nên trong tình yêu nhưng lại vững mạnh và trưởng thành nhờ những cuộc đấu tranh bảo vệ dân tộc“Tóc mẹ thì bới sau đầuCha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặnCái kèo cái cột thành tênHạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng”    “Tóc mẹ thì bới sau đầu” hình ảnh người phụ nữ Việt với mái tóc bới sau đầu, hình ảnh thật thân thiện, thân quen in sâu trong nếp nghĩ, gợi suy ngẫm về con người trong cuộc sống lam lũ vất vả nhưng vẫn duyên dáng, đẹp dịu hiền, đảm đang. Hình ảnh đấy qua bao năm tháng vẫn ko thay đổi, vẫn gợi suy ngẫm về cái đẹp giản dị nhưng thiêng liêng.    Tổ quốc còn hiện lên trong sự gắn liền với một lối sống đẹp, cái cội nguồn của sự sống, đó chính là ân nghĩa vợ chồng. Con người Việt ta từ xưa đã luôn coi trọng đạo lý, coi gia đình và hôn nhân là điều thiêng liêng và đáng trân trọng. Cha mẹ sinh ra coi cái ko phải nuôi con do trách nhiệm nhưng đó là tình nghĩa, đó là niềm hạnh phúc sum vầy của tình cảm gia đình, càng đông càng vui. Cuộc sống mưu sinh vất vả nhưng sự thủy chung, sắt son “đồng vợ đồng chồng tát biển Đông cũng cạn” đã tạo điều kiện cho người Việt ta vượt lên tất cả. Cuộc sống cập kênh, nhiều khó khăn vất vả, chỉ có “gừng cay” và “muối mặn” chứ ít lúc ngọt ngào nhưng cũng chính vì lẽ đó nhưng con người ta biết trân trọng hạnh phúc nhiều hơn.    Ý thơ giản dị nhưng ý nghĩa vô cùng thâm thúy. Tình yêu được sinh ra và nuôi dưỡng từ trong khó nghèo, từ trong những hoàn cảnh đầy thử thách thật đáng trân trọng, đáng quý. Đó là lối sống trọn nghĩa, trọn tình, thuỷ chung đã trở thành một truyền thống thiêng liêng được lưu truyền qua bao đời. Cũng chính từ cái tình cảm đáng quý đấy là một tấm gương, bài học đáng quý truyền đời cho các thế hệ sau về cách sống nhân nghĩa ân tình này.    Tổ quốc còn được gắn liền với những hình ảnh đơn sơ, mộc mạc “cái kèo, cái cột” nhưng chính những thứ đơn sơ, mộc mạc đấy đã tạo nên một mái ấm gia đình, xóm thôn, quê hương, Tổ quốc. Tổ quốc hiện lên qua cuộc sống lao động sinh hoạt: “Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng”. Sự tạo nên và tăng trưởng của Tổ quốc là một quá trình trong khoảng thời gian dài, nhờ những giọt mồ hôi của công sức lao động vất vả, một nắng hai sương nhưng có được. Con người lao động đã biết “xay, giã, giần, sàng” để tạo nên hạt gạo để xây dựng Tổ quốc no ấm. Những hình ảnh trên đều thân thiện, thành tâm vô cùng. Cũng chính đi đi lên và trưởng thành trong gian lao nhưng nhân dân ta biết thương nhau, biết tới sự kết đoàn nhiều hơn, biết trân trọng những trị giá lao động và un đúc ý chí con người quật cường và gan góc.    Nguyễn Khoa Điềm có điểm nhìn rất thân thiện, thân thuộc bình dị để mô tả về Tổ quốc. Tới với bài thơ ta càng thêm thấu hiểu về quê hương Tổ quốc với những truyền thống, nét văn hóa đáng trân trọng và ngợi ca. Tổ quốc trong chúng ta chính là những tình cảm thân yêu và thân thiện nhất.Cảm nhận 9 câu thơ đầu của bài thơ Tổ quốc – Bài mẫu 3    Văn học kháng chiến 1945-1975 trong mạch chảy ngầm dạt dào mãnh liệt của cuộc sống ko chỉ ghi lại được âm vang nô nức của thời đại nhưng còn khắc tạc tượng đài nghệ thuật Tổ quốc thật nên thơ cao đẹp. Đó là một Tổ quốc hoá thân trong một mảnh hồn quê Kinh Bắc đặm đà màu sắc văn hóa dân gian tình tứ dịu dàng nhưng quằn quại dưới gót giày xâm lược trong thơ Hoàng Cầm. Một Tổ quốc tươi đẹp nhưng đau thương với sức luôn khỏe khoắn “rũ bùn đứng dậy sáng lòa” sống động hiện hình trong những thơ của Nguyễn Đình Thi. Lúc bước vào trang thơ của Nguyễn Khoa Điềm, Tổ quốc hiện lên một cách trọn vẹn nhất, Tổ quốc nhưng chính nhân dân muôn thuở đã làm nên, Tổ quốc của nhân dân. Chín câu thơ trước nhất của bài thơ Tổ quốc đã để lại dấu ấn khó phai trong lòng bao thế hệ độc giả.    Nguyễn Khoa Điềm thuộc thế hệ những thi sĩ trẻ thời kì kháng chiến chống Mỹ. thơ ông lịch sự liên kết hài hòa giữa chất trữ tình và chính luận xúc cảm và trí tuệ thăng hoa thành thơ. Đó ko chỉ là trái ngọt của một trí tuệ giàu có một tư duy sắc sảo nhưng đó còn là kết quả của một tấm lòng, một trái tim có sức lay động tới tận sâu tâm hồn độc giả.    Chín câu thơ đầu trong trích đoạn Tổ quốc đã tô đậm dấu vân tay trong phong cách thông minh nghệ thuật của Nguyễn Khoa Điềm qua nghệ thuật chất lọc tinh tế văn hóa và văn học dân gian:“Lúc ta lớn lên Tổ quốc đã có rồiTổ quốc có trong những cái “ngày xửa ngày xưa…” mẹ thường hay kểTổ quốc mở màn với miếng trầu hiện thời bà ănTổ quốc lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng đánh giặcTóc mẹ thì bới sau đầuCha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặnCái kèo, cái cột thành tênHạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàngTổ quốc có từ ngày đó…”    Trong cảm nhận của Nguyễn Khoa Điềm Tổ quốc đã có từ rất lâu đời từ thuở xa xưa có trong những câu chuyện cổ tích mẹ thường hay kể Tổ quốc mở màn cùng với sự ra đời của những phong tục tốt đẹp của nhân dân ta trong suốt mấy nghìn năm qua. Tổ quốc lớn lên từ những ngày đầu rất mình biết trồng tre đánh giặc, biết giữ nước như cậu nhỏ làng Gióng của nào. hàng loạt các hình ảnh đậm sắc màu văn học dân gian liên kết với các động từ xuất hiện tăng tiến đem lại cảm nhận Tổ quốc như một sinh thể từ quá trình hoài thai trưởng thành lớn lên từ trong tình người ấm áp và từ những gian nan mất mát hy sinh. Trong trang thơ Tổ quốc của Nguyễn Khoa Điềm, khởi nguồn của Tổ quốc ko phải là những trang sử hào hùng những chiến tích của thuở hồng hoang lớn lao nhưng là những huyền thoại, những truyền thuyết, những phong tục tập quán riêng lẻ đã có từ nghìn đời. Đây chính là điểm mới trong cách tìm về nguồn cội Tổ quốc của thi sĩ.    Một đoạn thơ ngắn nhưng gọi dậy biết bao nét đẹp văn hóa văn học dân gian thân thuộc. đó là tục ăn trầu mời trầu trong giao tiếp nét đẹp trong văn hóa xử sự:“Trầu này trầu tính trầu tìnhTrầu loan trầu phượng trầu mình lấy ta”    Hay:“Gặp nhau ăn một miếng trầuKo ăn cầm lấy cho nhau vừa lòng”    Đó còn là tập tục búi tóc sau gáy thân thuộc của những người phụ nữ Việt Nam xưa“Tóc mẹ thì bới sau đầu”“Tóc ngang lưng vừa chừng em bớiĐể lúc dài bối rối lòng anh”    Ko chỉ thế, một nét văn hóa xưa – đặt tên con bằng các đồ vật thông thường trong cuộc sống hàng ngày – cũng như sống lại trong từng câu thơ “Cái kèo cái cột thành tên”. Đó còn là kho truyện cổ tích của người Việt nhưng mỗi lúc 4 tiếng ngày xửa ngày xưa cất lên người nào cũng nhớ về một toàn cầu cổ tích truyền thuyết về sống dậy trong tâm trí. Đó là truyện cổ tích trầu cau thấm đượm tình nghĩa anh em keo sơn gắn bó, tình vợ chồng đượm đà thủy chung, đấy là truyền thuyết Thánh Gióng đánh giặc ngoại xâm như một khúc người hùng ca tráng lệ để tự hào biểu tượng cho sức mạnh thần kỳ về truyền thống đấu tranh kiên cường quật cường của nhân dân Việt Nam ta từ buổi rạng đông dựng nước và giữ nước. Tổ quốc có được làm nên từ tình nghĩa sắt son thủy chung “cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn”. Muối, gừng là một cặp biểu tượng luôn gắn liền với nhau, cùng nhau đi về trong biết bao câu ca dao tình nghĩa, là minh chứng cho tình yêu vững chắc:“Tay bưng chén muối đĩa gừngGừng cay muối mặn xin đừng quên nhau”“Muối ba năm muối đang còn mặnGừng chín tháng gừng vẫn còn cayĐôi ta nghĩa nặng tình dàyCó xa nhau thì ba vạn sáu nghìn ngày mới xa”    Hơi thơ trải dài trầm lắng ngân nga như tiếng lòng Tổ quốc dội về từ mấy nghìn năm trước, gọi dậy quá trình sinh thành tồn tại và tăng trưởng của Tổ quốc với bao thử thách gian lao“Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, dần, sàng”    Những động từ đặc tả và phép liệt kê như đã khắc họa được nỗi vất vả của những người nông dân chân lấm tay bùn nuôi dưỡng Tổ quốc quê hương em ngày một đẹp tươi. Chỉ một hạt gạo nhỏ thôi vậy nhưng để làm ra được nó là mồ hôi nước mắt, là bao mất mát hy sinh phải đánh đổi.    Nguyễn Khoa Điềm đã vận dụng thông minh những chất liệu dân gian thân thuộc. Thi sĩ ko trích dẫn lại nguyên văn những câu ca dao những truyện cổ tích,…nhưng chỉ gợi nhắc những hình ảnh những nét đẹp cựu truyền đã từng tồn tại trong văn hóa của người Việt. điều đó đã khẳng định trong tư tưởng của Nguyễn Khoa Điềm Tổ quốc chính là một tay nhân dân làm nên, gợi dậy trong tiềm thức của độc giả cả một bề dài và chiều sâu văn hóa nhìn đời của dân tộc với những vẻ đẹp đặc trưng rất đáng tự hào.    Quả thực Tổ quốc của Nguyễn Khoa Điềm giống như một tùy bút thơ với xúc cảm sâu lắng và nồng nàn, tư duy sắc sảo trong những triết lý mềm mại ngọt ngào mến thương tình nghĩa vốn văn hóa và tình yêu tha thiết đối với Tổ quốc trải qua theo thời kì trong chiều rộng của ko gian và chiều sâu văn hóa dân tộc. Ở đó tư tưởng Tổ quốc của nhân dân là nốt nhạc chủ đạo ngân vang từ những câu thơ đầu và xuyên suốt bản đàn, để hát mãi về một tình yêu:“Ôi Tổ quốc ta yêu như máu thịtNhư mẹ cha ta, như vợ như chồngÔ Tổ quốc nếu cần ta chếtCho mỗi ngôi nhà, ngọn núi, con sông”(Chế Lan Viên).Cảm nhận 9 câu thơ đầu của bài thơ Tổ quốc – Bài mẫu 4 Mở bài:     Nguyễn Khoa Điềm là thi sĩ trưởng thành trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Ông từng là Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thông tin nay đã nghỉ hưu. Các tác phẩm tiêu biểu: Đất ngoại thành, Trường ca Mặt đường khát vọng. Tổ quốc là bài thơ được trích từ chương V trường ca “Mặt đường khát vọng” được hoàn thành ở chiến trường Bình Trị Thiên năm 1971, viết về sự thức tỉnh của tuổi xanh miền Nam xuống đường tranh đấu hòa hợp với cuộc kháng chiến của dân tộc. Đoạn thơ ta sắp phân tích sau đây là đoạn thơ để lại dấu ấn về Đất Nước thân yêu, bình dị trong trái tim mỗi con người:Thân bài:1. Nói chung:Khác với các thi sĩ cùng thế hệ – thường tạo một khoảng cách khá xa để chiêm ngưỡng và ngợi ca tổ quốc, với các từ ngữ, hình ảnh kì vĩ, mĩ lệ, có tính chất biểu tượng. Nguyễn Khoa Điềm đã chọn điểm nhìn thân thiện để mô tả một tổ quốc tự nhiên, bình dị nhưng ko kém phần thiêng liêng, tươi đẹp. Hình ảnh tổ quốc trong đoạn thơ đầu hiện lên muôn màu muôn vẻ, sinh động lạ thường, lắng đọng trong tâm tưởng ta qua những nét đẹp về phong tục, tập quán, văn hóa, truyền thống mang đậm dấu ấn con người Việt.     Với Nguyễn Khoa Điềm, tổ quốc ở ngay trong cuộc sống của mỗi gia đình chúng ta, từ lời kể chuyện của người mẹ, miếng trầu của bà, các phong tục tập quán thân thuộc (tóc mẹ thì bới sau đầu) cho tới tình nghĩa thuỷ chung của cha mẹ, hạt gạo ta ăn hàng ngày, cái kèo cái cột trong nhà… Tất cả những điều đó làm cho Tổ quốc trở thành cái thân thiện, thân thiết, bình dị trong cuộc sống hàng ngày của con người.2. Nội dung cần phân tích, cảm nhận:2.1.Câu thơ mở đầu được thi sĩ viết theo thể câu khẳng định: “Lúc ta lớn lên Đất Nước đã có rồi”.     Theo cách giảng giải của Nguyễn Khoa Điềm thì “Tổ quốc là một trị giá lâu bền, vĩnh hằng; tổ quốc được tạo dựng, được bồi đắp qua nhiều thế hệ, được truyền nối từ đời này sang đời khác. Cho nên “lúc ta lớn lên tổ quốc đã có rồi!” (Nguyễn Khoa Điềm – Tác giả và Tác phẩm). Cách nói “Đất Nước đã có rồi” đã trình bày niềm tự hào mãnh liệt về  sự trường tồn của tổ quốc qua mấy nghìn năm lịch sử. Đất Nước cũng như Trời và Đất, lúc ta sinh ra Đất đã ở dưới chân, Trời đã ở trên đầu. Cũng tương tự, ko biết Đất Nước có tự bao giờ nhưng lúc ta lớn lên ta đã thấy Đất Nước của mình rồi, nó hiện diện quanh ta với những gì mến thương nhất.2.2.Hai câu thơ tiếp theo thi sĩ diễn tả vẻ đẹp của Đất Nước trong chiều sâu văn hóa, phong tục. Những từ ngữ như Đất Nước “có trong”, Đất Nước “mở màn” là những từ ngữ diễn tả rất nhẹ nhõm về sự ra đời của Đất Nước:Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa” mẹ thường hay kể. Đất Nước mở màn với miếng trầu hiện thời bà ăn     Tác giả mượn chất liệu văn học dân gian để diễn tả về Đất Nước. Đối với trẻ thơ, Đất Nước thân yêu qua lời kể “Ngày xửa ngày xưa” của bà của mẹ… Có tức là Đất Nước đã có từ lâu đời; Đất Nước có từ trước lúc những câu truyện cổ ra đời rồi lúc những câu truyện cổ có mặt trong đời sống ý thức của ta, ta lại thấy Đất Nước hiện diện trong truyện cổ. Đó là Đất Nước của một nền văn học dân gian rực rỡ với những câu chuyện cổ tích, thần thoại, truyền thuyết. Chính những câu chuyện cổ và những bài hát ru thuở ta còn nằm nôi là nguồn sữa ngọt lành săn sóc cho ta cái chân thiện mĩ để lớn lên ta biết yêu  thương tổ quốc con người. Về ý nghĩa của truyện cổ với đời sống ý thức con người, thi sĩ Lâm Thị Mỹ Dạ đã xúc động nhưng viết nên:Tôi yêu truyện cổ nước tôi Vừa nhân hậu lại tuyệt vời sâu xa Thương người rồi mới thương ta Yêu nhau dù mấy cách xa cũng gần (Truyện cổ nước mình)     Ko chỉ “có trong những cái ngày xửa ngày xưa”, Nguyễn Khoa Điềm còn xác định cái buổi thuở đầu đấy qua một nếp sống giản dị nhưng đặm đà của những người mẹ, người bà Việt Nam. Đó là phong tục ăn trầu: “Đất Nước mở màn với miếng trầu hiện thời bà ăn”. Đất Nước lớn lao, kỳ vĩ sao lại chứa đựng trong một miếng trầu nhỏ nhỏ? Hình thức câu thơ chứa đựng sự phi lí nhưng lại hoàn toàn hợp pháp bởi tất cả những điều lớn lao đều bắt nguồn từ những điều nhỏ nhỏ. Ví ko có những dòng suối nhỏ sao trở thành dòng sông, ví như ko có những dòng sông sao có thể trở thành đại dương. Cho nên nhắc tới “miếng trầu” chắc hẳn là nhắc tới một điều sâu thẳm. Câu thơ gợi nhớ về câu truyện cổ tích “Sự tích trầu cau” được xem là xưa nhất trong những câu truyện cổ. Tục ăn trầu cũng từ câu truyện này nhưng nên. Tương tự là thẩm thấu vào trong miếng trầu dung dị đấy là 4000 năm phong tục, 4000 năm dân ta giữ gìn phong tục ăn trầu. Miếng trầu là biểu tượng của tình yêu, vật chứng cho lứa đôi cũng là biểu tượng tâm linh của người Việt. Từ phong tục ăn trầu, tục nhuộm răng đen cũng ra đời. Hoàng Cầm trong bài thơ “Bên kia sông Đuống” cũng đã từng nhắc tới nét đặc trưng đấy: Những cô hàng xén răng đen Cười như mùa thu tỏa nắng2.3. Một Đất Nước ko thể thiếu truyền thống nhưng một trong những truyền thống quý báu của dân tộc ta là truyền thống đánh giặc giữ nước: “Đất Nước lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng đánh giặc”.     Thi sĩ lại liên tưởng song hành về sự vững mạnh của tổ quốc qua ý thơ “Đất Nước lớn lên…”. Chữ “lớn lên” là để chỉ sự trưởng thành của Đất Nước. Câu thơ gợi nhắc cho ta nhớ tới truyền thuyết Thánh Gióng, mới lên ba đã biết xông pha trận mạc. Đứa nhỏ đấy đã vươn vai trở thành chàng trai Phù Đổng Thiên Vương nhổ tre làng Ngà đánh giặc. Từ đó, Thánh Gióng trở thành biểu tượng khỏe khoắn của tuổi xanh Việt Nam kiên cường, quật cường trong đấu tranh chống giặc ngoại xâm. Tố Hữu cũng đã có thơ:Ta như thuở xưa thần Phù ĐổngVụt lớn lên đánh đuổi giặc ÂnSức nhân dân khoẻ như ngựa sắt Chí căm thù ta rèn thép thành roiLửa đấu tranh ta phun vào mặtLũ sát nhân cướp nước hại nòi (Tố Hữu)     Truyền thống vẻ vang đấy đã theo suốt chặng đường dài của lịch sử dân tộc mãi tới hôm nay trong thời đại chống Mỹ bao tấm gương tuổi xanh đã quả cảm đấu tranh bảo vệ nòi. Phải chăng, đó chính là vẻ đẹp của các chị, các anh đã tạc vào lịch sử Việt Nam dáng đứng kiêu hùng quật cường: Võ Thị Sáu, Trần Văn Ơn, Nguyễn Văn Trỗi…     Vẻ đẹp đấy song hành với hình ảnh cây tre Việt Nam. Cây tre hiền từ trên mỗi làng quê. Nó như là sự đồng hiện những phẩm chất trong cốt cách con người Việt Nam: thực thà chất phác, phúc hậu thuỷ chung, yêu chuộng hoà bình nhưng cũng kiên cường quật cường trong tranh đấu. Tre đứng thẳng hiên ngang quật cường cùng chia lửa với dân tộc “Một cây chông cũng tiến công giặc Mỹ”, bởi: “Nòi tre đâu chịu mọc cong Chưa lên đã nhọn như chông lạ thường”.2.5.Từ truyền thống đánh giặc ngoại xâm Nguyễn Khoa Điềm tiếp tục khai thác thêm nhiều yếu tố mang vẻ đẹp thuần phong mỹ tục của con người Việt:Tóc mẹ thì bới sau đầu Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặnCái kèo, cái cột thành tênHạt gạo  phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng     Đó là vẻ đẹp giản dị của người phụ nữ Việt Nam, ko người nào khác là những người mẹ với phong tục “búi tóc sau đầu” (tóc cuộn thành búi sau gáy tạo cho người phụ nữ một vẻ đẹp nữ tính, thuần phác rất riêng). Nét đẹp đấy gợi nhớ ca dao:Tóc ngang lưng vừa chừng em bới Để chi dài cho rối lòng anh     Nguyễn Khoa Điềm tiếp tục gắn dòng suy tưởng tới con người nghìn đời trú ngụ, lao động, đấu tranh trên mảnh đất Việt để giữ gìn tu tạo mảnh đất thân yêu. Ở đó đạo lí ân nghĩa thủy chung đã trở thành truyền thống nghìn đời của dân tộc: “Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn”. Ý thơ được toát lên từ những câu ca dao đẹp: “Tay bưng đĩa muối chén gừngGừng cay muối mặn xin đừng quên nhau”     Hay:“Muối ba năm muối đang còn mặn Gừng chín tháng gừng hãy còn cay Đôi ta tình nặng nghĩa đầyDù ba vạn sáu nghìn ngày cũng chẳng xa”     Thành ngữ “gừng cay muối mặn” được vận dụng một cách rực rỡ trong câu thơ nhẹ nhõm nhưng thấm đượm biết bao ân tình. Nó gợi lên được ân nghĩa thủy chung ở đời. Quy luật của tự nhiên là gừng càng già càng cay, muối càng lâu năm càng mặn. Quy luật trong tình cảm con người là con người sống với nhau lâu năm thì tình nghĩa càng đong đầy. Có nhẽ chính vì vậy nhưng Đất Nước còn ghi dấu ấn của cha của mẹ bằng Hòn trống mái, núi Vọng Phu… đi vào năm tháng. Từ cha mẹ thương nhau mới đi tới “Cái kèo cái cột thành tên”. Câu thơ gợi nhắc cho người đọc nhớ tới tục làm nhà cổ của người Việt. Đó là tục làm nhà sử dụng kèo cột giằng giữ vào nhau làm cho nhà vững chãi, bền chặt tránh được mưa gió, thú dữ. Đó cũng là ngôi nhà tổ ấm cho mọi gia đình đoàn viên bên nhau; siêng năng tích góp mỡ màu dồn thành sự sống. Từ đó, tục  đặt tên con cái Kèo, cái Cột cũng ra đời.     Đâu chỉ có những vẻ đẹp trên, dân tộc ta còn có truyền thống lao động siêng năng, chịu thương chịu thương chịu khó “Hạt gạo phải một nắng hai sương xay giã dần sàng”. Câu thơ gợi nhắc bài ca dao:Cày đồng đang buổi ban trưaMồ hôi thánh thót như mưa ruộng càyNgười nào ơi bưng bát cơm đầyDẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần.     Thành ngữ “Một nắng hai sương” gợi nên sự siêng năng siêng năng của ông cha ta những ngày long đong, long đong trong đời sống nông nghiệp lỗi thời. Đó là truyền thống lao động siêng năng, chịu thương chịu thương chịu khó. Để làm ra hạt gạo ta ăn hàng ngày, người nông dân phải trải qua bao nắng sương vất vả gieo cấy, xay giã, giần sàng. Thấm vào trong hạt gạo nhỏ nhỏ đấy là mồ hôi vị mặn nhọc nhằn của giai cấp nông dân bao đời nay.2.6.Câu thơ cuối cùng khép lại một câu khẳng định với niềm tự hào: Đất Nước có từ ngày đó. “Ngày đó” là ngày nào ta ko rõ nhưng cứng cáp ngày đó là ngày ta có truyền thống, có phong tục tập quán, có văn hóa nhưng có văn hóa tức là có tổ quốc. Đúng như lời Bác dặn trước lúc đi xa “Rằng muốn yêu Tổ quốc mình, phải yêu những câu hát dân ca”. Dân ca, ca dao là đặc trưng văn hóa của Việt Nam, muốn yêu Đất Nước trước hết phải yêu và quý trọng văn hóa nước nhà. Bởi văn hóa chính là Đất Nước. Thật đáng yêu đáng quý, đáng tự hào biết bao lời thơ dung dị, ngọt ngào của Nguyễn Khoa Điềm.3.Tổng kết nghệ thuật: Thành công của đoạn thơ trên là nhờ vào việc vận dụng khôn khéo chất liệu văn hóa dân gian như phong tục ăn trầu, tục búi tóc, truyền thống đánh giặc, truyền thống nông nghiệp. Thi sĩ thông minh thành ngữ dân gian, ca dao tục ngữ, thành ngữ… Tất cả làm nên một đoạn thơ đặm đà ko gian văn hóa người Việt. Tiếng nói mộc mạc, giản dị, lời thơ nhẹ nhõm đúng giọng thủ thỉ tâm tình nhưng vẫn mang đậm hồn thơ triết lí. Kết bài:     Tóm lại, bằng cảm nhận rất đỗi thân yêu, thân thiện. Nguyễn Khoa Điềm đã mang tới cho chúng ta một hình ảnh Đất Nước bình dị nhưng ko kém phần tươi đẹp. Đọc đoạn thơ nói riêng và bài thơ nói chung, ta cảm nghe như cội nguồn dân tộc, cội nguồn văn hóa đang thấm vào tận từng mạch hồn ta, dòng máu ta. Điều đó càng làm ta thêm yêu thêm quý quê hương Tổ quốc mình. —/—Tương tự Trường TH Trảng Dài đã trình diễn xong bài văn mẫu cảm nhận 9 câu thơ đầu bài tổ quốc của Nguyễn Khoa Điềm. Kỳ vọng sẽ giúp ích các em trong quá trình làm bài và ôn luyện cùng tác phẩm. Chúc các em học tốt môn Văn!Đăng bởi: Trường TH Trảng DàiPhân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

Xem thêm bài viết hay:  Đoạn văn phân tích khổ cuối Đoàn thuyền đánh cá

#Cảm #nhận #câu #thơ #đầu #bài #đất #nước #của #Nguyễn #Khoa #Điềm #hay #nhất

[rule_2_plain]

#Cảm #nhận #câu #thơ #đầu #bài #đất #nước #của #Nguyễn #Khoa #Điềm #hay #nhất

[rule_2_plain]

#Cảm #nhận #câu #thơ #đầu #bài #đất #nước #của #Nguyễn #Khoa #Điềm #hay #nhất

[rule_3_plain]

#Cảm #nhận #câu #thơ #đầu #bài #đất #nước #của #Nguyễn #Khoa #Điềm #hay #nhất

Tuyển chọn những bài văn hay cảm nhận 9 câu thơ đầu bài tổ quốc của Nguyễn Khoa Điềm. Với những bài văn mẫu hay nhất dưới đây, các em sẽ có thêm nhiều tài liệu hữu ích phục vụ cho việc học môn văn. Cùng tham khảo nhé! Xem nhanh nội dung1 Dàn ý cảm nhận 9 câu thơ đầu bài tổ quốc của Nguyễn Khoa Điềm2 Cảm nhận 9 câu thơ đầu của bài thơ Tổ quốc – Bài mẫu 13 Cảm nhận 9 câu thơ đầu của bài thơ Tổ quốc – Bài mẫu 24 Cảm nhận 9 câu thơ đầu của bài thơ Tổ quốc – Bài mẫu 35 Cảm nhận 9 câu thơ đầu của bài thơ Tổ quốc – Bài mẫu 4Dàn ý cảm nhận 9 câu thơ đầu bài tổ quốc của Nguyễn Khoa Điềm

Mở bài:Giới thiệu thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm, trường ca Mặt đường khát vọng và chương Tổ quốc.– Nguyễn Khoa Điềm là thi sĩ trưởng thành trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ với phong cách thơ mang đậm chất trữ tình chính luận. – “Đất Nước” được trích từ chương V, trường ca Mặt đường khát vọng, sáng tác trong thời kỳ chiến trường Miền Nam vô cùng khốc liệt. “Đất Nước” ra đời với mục tiêu khơi gợi tình yêu nước thẳm sâu, kêu gọi tuổi teen miền Nam hòa mình vào trận chiến của dân tộc.

Thân bài:Luận điểm 1: Tổ quốc có từ bao giờ?+ Câu thơ trước nhất chính là câu trả lời cho câu hỏi đấy:“Lúc ta lớn lên Đất Nước đã có rồi”Đất Nước là những thứ thân thuộc, thân thiện, gắn bó vỡi mỗi con người, ở trong mỗi con người từ lúc phôi thai. Trình bày tư tưởng “Đất Nước của Nhân Dân”+ Tác giả cảm nhận tổ quốc bằng chiều sâu văn hóa – lịch sử và cuộc sống đời thường của mỗi con người qua cụm từ “ngày xửa ngày xưa” à gợi những bài học về đạo lí làm người qua các câu chuyện cổ tích thấm đượm tình nghĩa.Luận điểm 2: Quá trình tạo nên tổ quốc?+ Mở màn với phong tục ăn trầu gợi về hình ảnh người bà thân thuộc, gợi câu chuyện về sự tích trầu cau, nhắn nhủ tình nghĩa anh em sâu đậm, tình cảm vợ chồng nhân nghĩa thủy chung.+ Hình ảnh “cây tre” còn gợi lên hình ảnh của con người Việt Nam, siêng năng, siêng năng, chịu thương, chịu thương chịu khó. “Lớn lên” tức là nói quá trình trưởng thành của Đất Nước, nói lớn lên trong chiến tranh tức là nói truyền thống chống giặc kiên cường, dẻo dai.+ Tập quán bới tóc sau đầu để để mắt tới làm việc, gợi câu ca dao bình trị dạt dào thương nhớ. Nhắc nhở về tình cảm vợ cồng sắc son, sâu nặng qua hình ảnh: “gừng cay”, “muối mặn”.+ Tái tạo nền văn hóa nước ta chỉ bằng một câu thơ đơn sơ nhưng đầy dụng ý:“Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng”. Nghệ thuật liệt kê, cùng cách ngắt nhịp liên tục trình bày truyền thống lao động siêng năng, cách ăn cách ở trong sinh hoạt.+ Nguyễn Khoa Điềm thâu tóm tất cả bằng một tư tưởng duy nhất: “Đất Nước có từ ngày đó…”. Dấu “…” cuối câu chính là giải pháp tu từ yên lặng, lời dẫu hết nhưng ý vẫn còn, vẫn nung nấu và sục sôi.=>Tổ quốc được tạo nên gắn liền với văn hóa, lối sống, phong tục tập quán cảu người Việt Nam, gắn liền với đời sóng gia đình. Những gì làm nên Đất Nước cũng đã kết tinh thành linh ồn dân tộc. Đất Nước vì thế hiện lên vừa thiêng liêng, tôn kính lại thân thiện thiết tha.Kết bài:Giọng thơ trữ tình chính luận, lúc căng, lúc chùng, lúc tha thiết, lúc lại cuồn cuộn nỗi niềm, đã trình bày được ý thức chủ đạo của bài thơ thông qua các chất liệu văn hóa, văn học dân gian: “Đất Nước của nhân dân”. Vì vậy, đoạn thơ ko chỉ trữ tình nhưng đầy sức đấu tranh.Cảm nhận 9 câu thơ đầu của bài thơ Tổ quốc – Bài mẫu 1

      Tổ quốc, đã từ lâu, là điểm hứa tâm hồn của biết bao văn nghệ sĩ. Được khơi nguồn từ đề tài thân thuộc đấy, thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm có cho mình một lối đi riêng. Nguyễn Khoa Điềm từng san sẻ: “Tổ quốc với các thi sĩ khác là của những huyền thoại, của những người hùng nhưng với tôi là của những con người vô danh, của nhân dân”. “Tôi nỗ lực trình bày hình ảnh Tổ quốc giản dị, thân thiện nhất”. Rút ra từ trường ca “Mặt đường khát vọng”, đoạn trích “Tổ quốc”là sự kết tinh của những thông minh lạ mắt, mới mẻ của Nguyễn Khoa Điềm. Với 9 câu thơ mở đầu, thi sĩ đã đưa người đọc trở về với lịch sử của dân tộc để trả lời cho câu hỏi Tổ quốc có từ bao giờ:Lúc ta lớn lên Tổ quốc đã có rồiTổ quốc có trong những cái “ngày xửa ngày xưa…” mẹ thường hay kểTổ quốc mở màn với miếng trầu hiện thời bà ănTổ quốc lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng đánh giặcTóc mẹ thì bới sau đầuCha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặnCái kèo, cái cột thành tênHạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàngTổ quốc có từ ngày đó…     Thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm là một trong những thi sĩ tiêu biểu của thế hệ trẻ thơ năm chống Mĩ cứu nước. Thơ Nguyễn Khoa Điềm thu hút người đọc bởi xúc cảm lắng đọng, giàu chất suy tư. Bài thơ Tổ quốc là một đoạn trích tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật lạ mắt đấy. Tổ quốc là phần đầu chương V của trường ca “Mặt đường khát vọng” – tác phẩm được ra đời vào năm 1971, giữa lúc của kháng chiến chống Mỹ diễn ra khốc liệt.     Tổ quốc từ khi một cách trang trọng nhưng hết sức bình dị, thân thiện:Lúc ta lớn lên Tổ quốc đã có rồiTổ quốc có trong những “cái ngày xửa ngày xưa” mẹ thường hay kểTổ quốc mở màn với miếng trầu bà ăn hiện thờiTổ quốc lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng đánh giặc    Tổ quốc vốn là trị giá vững bền, vĩnh hằng; Tổ quốc được tạo dựng, bồi đắp qua nhiều thế hệ, được truyền từ đời này, sang đời khác: Lúc ta lớn lên Tổ quốc đã có rồi. Đứng trước một Tổ quốc thiêng liêng như thế, lòng thơ dâng trào niềm xúc động và thành kính. Hai từ “Tổ quốc”  được viết hoa một cách trang trọng. Đó là cách nhưng thi sĩ trình bày niềm tự hào và lòng thành kính trước Tổ quốc của mình. Lúc ta cất tiếng khóc chào đời,  lúc ta lớn lên, Tổ quốc đã hiện hữu. Tổ quốc có từ bao giờ/ Suy ngẫm về cội nguồn của Tổ quốc, Nguyễn Khoa Điềm bỗng phát hiện: Tổ quốc có trong những cái ngày xửa ngày xưa mẹ kể/ Tổ quốc mở màn với miếng trầu bà ăn. Mẹ Tổ quốc vừa cổ truyền lâu đời vừa bình dị, mộc mạc xuất hiện trong câu thơ của Nguyễn Khoa Điềm. Tổ quốc là văn hóa kết tinh  từ tâm hồn Việt. Từ truyện cao dao, cổ tích tới tục ngữ, “miếng trầu” đã là một hình tượng nghệ thuật mang tính thẩm mĩ, là hiện thân của tình mến thương, lòng thủy chung của tâm hồn dân tộc.       Cùng với tục ăn trầu, Tổ quốc còn, gắn liền với những phong tục khác:Tóc mẹ thì bới sau đầuCái kèo, cái cột thành tên    Thân yêu, mộc mạc biết chừng nào là búi tóc sau đầu của mẹ, là những nếp nhà dựng lên từ cái kèo, cái cột, mái lá, tường rơm, vách đất; là cách đặt tên con giản dị nôm na. Mộc mạc, thân yêu vật như đó cũng là một phần của Tổ quốc. Và Tổ quốc lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng đánh giặc. Hình ảnh Tổ quốc thật thân thuộc với những lũy tre xanh rì, những búp măng non bật mình vươn thẳng. Có thể thấy, từ bao đời nay, từ truyền thuyết dân gian tới tác phẩm thơ hiện đại, cây trẻ trở thành biểu tượng cho sức mạnh ý thức quật cường đánh giặc cứu nước và giữ nước, biểu tượng phẩm chất tốt đẹp của con người Việt Nam. Từ “lớn lên” được dùng rất xác thực, rộn rực niềm tin, niềm tự hào dân tộc. Giọng thơ trầm lặng, nghiêm trang làm cho suy từ về cội nguồn Tổ quốc giàu chất triết luận nhưng vẫn thiết tha, trữ tình. Cách cảm nhận, lí giải cội nguồn Tổ quốc bằng những hình ảnh bình dị, thân thuộc đã khẳng định rằng:Tổ quốc thân thiện, thân thuộc, bình dị ngay trong đời sống mỗi người.    Với Nguyễn Khoa Điềm, Tổ quốc còn ẩn mình trong những vật nhỏ nhỏ nhất. Tổ quốc ẩn mình trong hạt muối, nhánh gừng; đằm sâu trong tình thương mẹ cha: Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn. Được sàng lọc từ văn hóa dân gian, câu  thơ trầm tích những ý từ xâu xa. Dù sống cuộc sống thiếu thốn, gian nan, cha mẹ ta vẫn thương yêu nhau như gừng cay muối mặn, vẫn gắn bó trước sau, mặn nhưng, đinh ninh. Tổ quốc mình giản dị thân yêu là thế. Hình ảnh Tổ quốc còn có trong từng bông lúa, củ khoai: Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng. Hình ảnh thơ giản dị nhưng gợi ra tập quán sản xuất gắn liền với văn minh lúa nước của dân tộc Việt Nam. Để làm ra hạt gạo trắng ngần, bát cơm thơm, người nông dân phải dầm sương, dãi nắng, bán mặt cho đất, bán lưng cho trời, tỉ mỉ xay, giã, dần, sàng. Hình ảnh thơ gợi lên bao sự lam lũ, vất vả, nhọc nhằn cùng phẩm chất siêng năng, chịu thương chịu khó của những người chân lấm, tay bùn.    9 câu thơ đầu khép lại bằng tứ thơ nói chung về thời khắc tạo nên Tổ quốc: Tổ quốc có từ ngày đó. Ngày đó vừa là trạng từ chỉ thời kì trong quá khứ vừa là một phép thế đại từ. Vậy là Tổ quốc có từ lúc mẹ thường kể chuyện cổ tích cho con nghe, lúc dân ta biết trồng tre đánh giặc, biết tròng ra hạt lúa, củ khoai, biết ăn trầu, búi tóc, biết sống mến thương, thủy chung. Lịch sử Tổ quốc thật giản dị, thân thiện nhưng xa xôi, linh thiêng biết mấy.    Đoạn thơ chín câu, tám lăm chữ đầy bình dị, thân quen với đời sống. Tính triết lý trong dòng suy tưởng của Nguyễn Khoa Điềm vừa thâm thúy vừa đầy sức thuyết phục. Chỉ vài dòng thơ ngắn và tinh tế, thi nhân đã đi tới một kết luận có tính khẳng định “Tổ quốc có từ ngày đó …” và do nhân dân lao động tạo dựng nên, để cho chúng ta hôm nay được thụ hưởng hạnh phúc một cách cụ thể thiết thực, chứ ko hề là một tình cảm thuần tuý mơ hồ đã thuộc về quá khứ.Cảm nhận 9 câu thơ đầu của bài thơ Tổ quốc – Bài mẫu 2    Bài thơ Tổ quốc được trích trong trường ca Mặt đường khát vọng của thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm là một bài thơ hay và xúc động về tình cảm của một người con Tổ quốc với Tổ quốc mến thương của mình. Bài thơ có trị giá nội dung và nghệ thuật rực rỡ giàu trị giá văn hóa, trị giá nhân văn thâm thúy nhưng tiêu biểu là 9 câu thơ đầu trong bài thơ.    Tổ quốc chính là sự xuất hiện của hàng loạt những hình ảnh có ý nghĩa tượng trưng nhưng rất thân thiện:“Lúc ta lớn lên Tổ quốc đã có rồiTổ quốc có trong những cái ngày xửa ngày xưa mẹ thường hay kểTổ quốc từ khi miếng trầu hiện thời bà ănTổ quốc lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng đánh giặc…”    Bốn từ “ngày xửa ngày xưa” sao quá đỗi thân thuộc với chúng ta. Nó xuất hiện trong những câu chuyện cổ tích bà kể, trong những lời ru tha thiết của mẹ ru con trong giấc say nồng. Nó trình bày sự kì diệu về sự sinh thành và tăng trưởng của Tổ quốc, của những đặc trưng rất riêng của con người Tổ quốc. Hình ảnh Tổ quốc vừa hiện lên vừa giản dị thân thiện, vừa thiêng liêng sâu lắng bởi nó gắn với toàn cầu tâm hồn con người, được nuôi dưỡng bởi việc truyền đời cho con cháu đời sau, những cái “ngày xưa” đấy là bao kỉ niệm cho những chiến tích lịch sử văn hóa đã qua. Tổ quốc được nói tới qua khía cạnh, mở màn với miếng trầu có tức là Tổ quốc được tạo nên trong lối sống tình nghĩa. “Miếng trầu mở màn câu chuyện”, trình bày lối sống giản dị, chất phác của con người Tổ quốc. Lối sống tình nghĩa đấy trở thành truyền thống đạo lí tốt đẹp của dân tộc ta. Tổ quốc được tạo nên trong tình yêu nhưng lại vững mạnh và trưởng thành nhờ những cuộc đấu tranh bảo vệ dân tộc“Tóc mẹ thì bới sau đầuCha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặnCái kèo cái cột thành tênHạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng”    “Tóc mẹ thì bới sau đầu” hình ảnh người phụ nữ Việt với mái tóc bới sau đầu, hình ảnh thật thân thiện, thân quen in sâu trong nếp nghĩ, gợi suy ngẫm về con người trong cuộc sống lam lũ vất vả nhưng vẫn duyên dáng, đẹp dịu hiền, đảm đang. Hình ảnh đấy qua bao năm tháng vẫn ko thay đổi, vẫn gợi suy ngẫm về cái đẹp giản dị nhưng thiêng liêng.    Tổ quốc còn hiện lên trong sự gắn liền với một lối sống đẹp, cái cội nguồn của sự sống, đó chính là ân nghĩa vợ chồng. Con người Việt ta từ xưa đã luôn coi trọng đạo lý, coi gia đình và hôn nhân là điều thiêng liêng và đáng trân trọng. Cha mẹ sinh ra coi cái ko phải nuôi con do trách nhiệm nhưng đó là tình nghĩa, đó là niềm hạnh phúc sum vầy của tình cảm gia đình, càng đông càng vui. Cuộc sống mưu sinh vất vả nhưng sự thủy chung, sắt son “đồng vợ đồng chồng tát biển Đông cũng cạn” đã tạo điều kiện cho người Việt ta vượt lên tất cả. Cuộc sống cập kênh, nhiều khó khăn vất vả, chỉ có “gừng cay” và “muối mặn” chứ ít lúc ngọt ngào nhưng cũng chính vì lẽ đó nhưng con người ta biết trân trọng hạnh phúc nhiều hơn.    Ý thơ giản dị nhưng ý nghĩa vô cùng thâm thúy. Tình yêu được sinh ra và nuôi dưỡng từ trong khó nghèo, từ trong những hoàn cảnh đầy thử thách thật đáng trân trọng, đáng quý. Đó là lối sống trọn nghĩa, trọn tình, thuỷ chung đã trở thành một truyền thống thiêng liêng được lưu truyền qua bao đời. Cũng chính từ cái tình cảm đáng quý đấy là một tấm gương, bài học đáng quý truyền đời cho các thế hệ sau về cách sống nhân nghĩa ân tình này.    Tổ quốc còn được gắn liền với những hình ảnh đơn sơ, mộc mạc “cái kèo, cái cột” nhưng chính những thứ đơn sơ, mộc mạc đấy đã tạo nên một mái ấm gia đình, xóm thôn, quê hương, Tổ quốc. Tổ quốc hiện lên qua cuộc sống lao động sinh hoạt: “Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng”. Sự tạo nên và tăng trưởng của Tổ quốc là một quá trình trong khoảng thời gian dài, nhờ những giọt mồ hôi của công sức lao động vất vả, một nắng hai sương nhưng có được. Con người lao động đã biết “xay, giã, giần, sàng” để tạo nên hạt gạo để xây dựng Tổ quốc no ấm. Những hình ảnh trên đều thân thiện, thành tâm vô cùng. Cũng chính đi đi lên và trưởng thành trong gian lao nhưng nhân dân ta biết thương nhau, biết tới sự kết đoàn nhiều hơn, biết trân trọng những trị giá lao động và un đúc ý chí con người quật cường và gan góc.    Nguyễn Khoa Điềm có điểm nhìn rất thân thiện, thân thuộc bình dị để mô tả về Tổ quốc. Tới với bài thơ ta càng thêm thấu hiểu về quê hương Tổ quốc với những truyền thống, nét văn hóa đáng trân trọng và ngợi ca. Tổ quốc trong chúng ta chính là những tình cảm thân yêu và thân thiện nhất.Cảm nhận 9 câu thơ đầu của bài thơ Tổ quốc – Bài mẫu 3    Văn học kháng chiến 1945-1975 trong mạch chảy ngầm dạt dào mãnh liệt của cuộc sống ko chỉ ghi lại được âm vang nô nức của thời đại nhưng còn khắc tạc tượng đài nghệ thuật Tổ quốc thật nên thơ cao đẹp. Đó là một Tổ quốc hoá thân trong một mảnh hồn quê Kinh Bắc đặm đà màu sắc văn hóa dân gian tình tứ dịu dàng nhưng quằn quại dưới gót giày xâm lược trong thơ Hoàng Cầm. Một Tổ quốc tươi đẹp nhưng đau thương với sức luôn khỏe khoắn “rũ bùn đứng dậy sáng lòa” sống động hiện hình trong những thơ của Nguyễn Đình Thi. Lúc bước vào trang thơ của Nguyễn Khoa Điềm, Tổ quốc hiện lên một cách trọn vẹn nhất, Tổ quốc nhưng chính nhân dân muôn thuở đã làm nên, Tổ quốc của nhân dân. Chín câu thơ trước nhất của bài thơ Tổ quốc đã để lại dấu ấn khó phai trong lòng bao thế hệ độc giả.    Nguyễn Khoa Điềm thuộc thế hệ những thi sĩ trẻ thời kì kháng chiến chống Mỹ. thơ ông lịch sự liên kết hài hòa giữa chất trữ tình và chính luận xúc cảm và trí tuệ thăng hoa thành thơ. Đó ko chỉ là trái ngọt của một trí tuệ giàu có một tư duy sắc sảo nhưng đó còn là kết quả của một tấm lòng, một trái tim có sức lay động tới tận sâu tâm hồn độc giả.    Chín câu thơ đầu trong trích đoạn Tổ quốc đã tô đậm dấu vân tay trong phong cách thông minh nghệ thuật của Nguyễn Khoa Điềm qua nghệ thuật chất lọc tinh tế văn hóa và văn học dân gian:“Lúc ta lớn lên Tổ quốc đã có rồiTổ quốc có trong những cái “ngày xửa ngày xưa…” mẹ thường hay kểTổ quốc mở màn với miếng trầu hiện thời bà ănTổ quốc lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng đánh giặcTóc mẹ thì bới sau đầuCha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặnCái kèo, cái cột thành tênHạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàngTổ quốc có từ ngày đó…”    Trong cảm nhận của Nguyễn Khoa Điềm Tổ quốc đã có từ rất lâu đời từ thuở xa xưa có trong những câu chuyện cổ tích mẹ thường hay kể Tổ quốc mở màn cùng với sự ra đời của những phong tục tốt đẹp của nhân dân ta trong suốt mấy nghìn năm qua. Tổ quốc lớn lên từ những ngày đầu rất mình biết trồng tre đánh giặc, biết giữ nước như cậu nhỏ làng Gióng của nào. hàng loạt các hình ảnh đậm sắc màu văn học dân gian liên kết với các động từ xuất hiện tăng tiến đem lại cảm nhận Tổ quốc như một sinh thể từ quá trình hoài thai trưởng thành lớn lên từ trong tình người ấm áp và từ những gian nan mất mát hy sinh. Trong trang thơ Tổ quốc của Nguyễn Khoa Điềm, khởi nguồn của Tổ quốc ko phải là những trang sử hào hùng những chiến tích của thuở hồng hoang lớn lao nhưng là những huyền thoại, những truyền thuyết, những phong tục tập quán riêng lẻ đã có từ nghìn đời. Đây chính là điểm mới trong cách tìm về nguồn cội Tổ quốc của thi sĩ.    Một đoạn thơ ngắn nhưng gọi dậy biết bao nét đẹp văn hóa văn học dân gian thân thuộc. đó là tục ăn trầu mời trầu trong giao tiếp nét đẹp trong văn hóa xử sự:“Trầu này trầu tính trầu tìnhTrầu loan trầu phượng trầu mình lấy ta”    Hay:“Gặp nhau ăn một miếng trầuKo ăn cầm lấy cho nhau vừa lòng”    Đó còn là tập tục búi tóc sau gáy thân thuộc của những người phụ nữ Việt Nam xưa“Tóc mẹ thì bới sau đầu”“Tóc ngang lưng vừa chừng em bớiĐể lúc dài bối rối lòng anh”    Ko chỉ thế, một nét văn hóa xưa – đặt tên con bằng các đồ vật thông thường trong cuộc sống hàng ngày – cũng như sống lại trong từng câu thơ “Cái kèo cái cột thành tên”. Đó còn là kho truyện cổ tích của người Việt nhưng mỗi lúc 4 tiếng ngày xửa ngày xưa cất lên người nào cũng nhớ về một toàn cầu cổ tích truyền thuyết về sống dậy trong tâm trí. Đó là truyện cổ tích trầu cau thấm đượm tình nghĩa anh em keo sơn gắn bó, tình vợ chồng đượm đà thủy chung, đấy là truyền thuyết Thánh Gióng đánh giặc ngoại xâm như một khúc người hùng ca tráng lệ để tự hào biểu tượng cho sức mạnh thần kỳ về truyền thống đấu tranh kiên cường quật cường của nhân dân Việt Nam ta từ buổi rạng đông dựng nước và giữ nước. Tổ quốc có được làm nên từ tình nghĩa sắt son thủy chung “cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn”. Muối, gừng là một cặp biểu tượng luôn gắn liền với nhau, cùng nhau đi về trong biết bao câu ca dao tình nghĩa, là minh chứng cho tình yêu vững chắc:“Tay bưng chén muối đĩa gừngGừng cay muối mặn xin đừng quên nhau”“Muối ba năm muối đang còn mặnGừng chín tháng gừng vẫn còn cayĐôi ta nghĩa nặng tình dàyCó xa nhau thì ba vạn sáu nghìn ngày mới xa”    Hơi thơ trải dài trầm lắng ngân nga như tiếng lòng Tổ quốc dội về từ mấy nghìn năm trước, gọi dậy quá trình sinh thành tồn tại và tăng trưởng của Tổ quốc với bao thử thách gian lao“Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, dần, sàng”    Những động từ đặc tả và phép liệt kê như đã khắc họa được nỗi vất vả của những người nông dân chân lấm tay bùn nuôi dưỡng Tổ quốc quê hương em ngày một đẹp tươi. Chỉ một hạt gạo nhỏ thôi vậy nhưng để làm ra được nó là mồ hôi nước mắt, là bao mất mát hy sinh phải đánh đổi.    Nguyễn Khoa Điềm đã vận dụng thông minh những chất liệu dân gian thân thuộc. Thi sĩ ko trích dẫn lại nguyên văn những câu ca dao những truyện cổ tích,…nhưng chỉ gợi nhắc những hình ảnh những nét đẹp cựu truyền đã từng tồn tại trong văn hóa của người Việt. điều đó đã khẳng định trong tư tưởng của Nguyễn Khoa Điềm Tổ quốc chính là một tay nhân dân làm nên, gợi dậy trong tiềm thức của độc giả cả một bề dài và chiều sâu văn hóa nhìn đời của dân tộc với những vẻ đẹp đặc trưng rất đáng tự hào.    Quả thực Tổ quốc của Nguyễn Khoa Điềm giống như một tùy bút thơ với xúc cảm sâu lắng và nồng nàn, tư duy sắc sảo trong những triết lý mềm mại ngọt ngào mến thương tình nghĩa vốn văn hóa và tình yêu tha thiết đối với Tổ quốc trải qua theo thời kì trong chiều rộng của ko gian và chiều sâu văn hóa dân tộc. Ở đó tư tưởng Tổ quốc của nhân dân là nốt nhạc chủ đạo ngân vang từ những câu thơ đầu và xuyên suốt bản đàn, để hát mãi về một tình yêu:“Ôi Tổ quốc ta yêu như máu thịtNhư mẹ cha ta, như vợ như chồngÔ Tổ quốc nếu cần ta chếtCho mỗi ngôi nhà, ngọn núi, con sông”(Chế Lan Viên).Cảm nhận 9 câu thơ đầu của bài thơ Tổ quốc – Bài mẫu 4 Mở bài:     Nguyễn Khoa Điềm là thi sĩ trưởng thành trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Ông từng là Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thông tin nay đã nghỉ hưu. Các tác phẩm tiêu biểu: Đất ngoại thành, Trường ca Mặt đường khát vọng. Tổ quốc là bài thơ được trích từ chương V trường ca “Mặt đường khát vọng” được hoàn thành ở chiến trường Bình Trị Thiên năm 1971, viết về sự thức tỉnh của tuổi xanh miền Nam xuống đường tranh đấu hòa hợp với cuộc kháng chiến của dân tộc. Đoạn thơ ta sắp phân tích sau đây là đoạn thơ để lại dấu ấn về Đất Nước thân yêu, bình dị trong trái tim mỗi con người:Thân bài:1. Nói chung:Khác với các thi sĩ cùng thế hệ – thường tạo một khoảng cách khá xa để chiêm ngưỡng và ngợi ca tổ quốc, với các từ ngữ, hình ảnh kì vĩ, mĩ lệ, có tính chất biểu tượng. Nguyễn Khoa Điềm đã chọn điểm nhìn thân thiện để mô tả một tổ quốc tự nhiên, bình dị nhưng ko kém phần thiêng liêng, tươi đẹp. Hình ảnh tổ quốc trong đoạn thơ đầu hiện lên muôn màu muôn vẻ, sinh động lạ thường, lắng đọng trong tâm tưởng ta qua những nét đẹp về phong tục, tập quán, văn hóa, truyền thống mang đậm dấu ấn con người Việt.     Với Nguyễn Khoa Điềm, tổ quốc ở ngay trong cuộc sống của mỗi gia đình chúng ta, từ lời kể chuyện của người mẹ, miếng trầu của bà, các phong tục tập quán thân thuộc (tóc mẹ thì bới sau đầu) cho tới tình nghĩa thuỷ chung của cha mẹ, hạt gạo ta ăn hàng ngày, cái kèo cái cột trong nhà… Tất cả những điều đó làm cho Tổ quốc trở thành cái thân thiện, thân thiết, bình dị trong cuộc sống hàng ngày của con người.2. Nội dung cần phân tích, cảm nhận:2.1.Câu thơ mở đầu được thi sĩ viết theo thể câu khẳng định: “Lúc ta lớn lên Đất Nước đã có rồi”.     Theo cách giảng giải của Nguyễn Khoa Điềm thì “Tổ quốc là một trị giá lâu bền, vĩnh hằng; tổ quốc được tạo dựng, được bồi đắp qua nhiều thế hệ, được truyền nối từ đời này sang đời khác. Cho nên “lúc ta lớn lên tổ quốc đã có rồi!” (Nguyễn Khoa Điềm – Tác giả và Tác phẩm). Cách nói “Đất Nước đã có rồi” đã trình bày niềm tự hào mãnh liệt về  sự trường tồn của tổ quốc qua mấy nghìn năm lịch sử. Đất Nước cũng như Trời và Đất, lúc ta sinh ra Đất đã ở dưới chân, Trời đã ở trên đầu. Cũng tương tự, ko biết Đất Nước có tự bao giờ nhưng lúc ta lớn lên ta đã thấy Đất Nước của mình rồi, nó hiện diện quanh ta với những gì mến thương nhất.2.2.Hai câu thơ tiếp theo thi sĩ diễn tả vẻ đẹp của Đất Nước trong chiều sâu văn hóa, phong tục. Những từ ngữ như Đất Nước “có trong”, Đất Nước “mở màn” là những từ ngữ diễn tả rất nhẹ nhõm về sự ra đời của Đất Nước:Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa” mẹ thường hay kể. Đất Nước mở màn với miếng trầu hiện thời bà ăn     Tác giả mượn chất liệu văn học dân gian để diễn tả về Đất Nước. Đối với trẻ thơ, Đất Nước thân yêu qua lời kể “Ngày xửa ngày xưa” của bà của mẹ… Có tức là Đất Nước đã có từ lâu đời; Đất Nước có từ trước lúc những câu truyện cổ ra đời rồi lúc những câu truyện cổ có mặt trong đời sống ý thức của ta, ta lại thấy Đất Nước hiện diện trong truyện cổ. Đó là Đất Nước của một nền văn học dân gian rực rỡ với những câu chuyện cổ tích, thần thoại, truyền thuyết. Chính những câu chuyện cổ và những bài hát ru thuở ta còn nằm nôi là nguồn sữa ngọt lành săn sóc cho ta cái chân thiện mĩ để lớn lên ta biết yêu  thương tổ quốc con người. Về ý nghĩa của truyện cổ với đời sống ý thức con người, thi sĩ Lâm Thị Mỹ Dạ đã xúc động nhưng viết nên:Tôi yêu truyện cổ nước tôi Vừa nhân hậu lại tuyệt vời sâu xa Thương người rồi mới thương ta Yêu nhau dù mấy cách xa cũng gần (Truyện cổ nước mình)     Ko chỉ “có trong những cái ngày xửa ngày xưa”, Nguyễn Khoa Điềm còn xác định cái buổi thuở đầu đấy qua một nếp sống giản dị nhưng đặm đà của những người mẹ, người bà Việt Nam. Đó là phong tục ăn trầu: “Đất Nước mở màn với miếng trầu hiện thời bà ăn”. Đất Nước lớn lao, kỳ vĩ sao lại chứa đựng trong một miếng trầu nhỏ nhỏ? Hình thức câu thơ chứa đựng sự phi lí nhưng lại hoàn toàn hợp pháp bởi tất cả những điều lớn lao đều bắt nguồn từ những điều nhỏ nhỏ. Ví ko có những dòng suối nhỏ sao trở thành dòng sông, ví như ko có những dòng sông sao có thể trở thành đại dương. Cho nên nhắc tới “miếng trầu” chắc hẳn là nhắc tới một điều sâu thẳm. Câu thơ gợi nhớ về câu truyện cổ tích “Sự tích trầu cau” được xem là xưa nhất trong những câu truyện cổ. Tục ăn trầu cũng từ câu truyện này nhưng nên. Tương tự là thẩm thấu vào trong miếng trầu dung dị đấy là 4000 năm phong tục, 4000 năm dân ta giữ gìn phong tục ăn trầu. Miếng trầu là biểu tượng của tình yêu, vật chứng cho lứa đôi cũng là biểu tượng tâm linh của người Việt. Từ phong tục ăn trầu, tục nhuộm răng đen cũng ra đời. Hoàng Cầm trong bài thơ “Bên kia sông Đuống” cũng đã từng nhắc tới nét đặc trưng đấy: Những cô hàng xén răng đen Cười như mùa thu tỏa nắng2.3. Một Đất Nước ko thể thiếu truyền thống nhưng một trong những truyền thống quý báu của dân tộc ta là truyền thống đánh giặc giữ nước: “Đất Nước lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng đánh giặc”.     Thi sĩ lại liên tưởng song hành về sự vững mạnh của tổ quốc qua ý thơ “Đất Nước lớn lên…”. Chữ “lớn lên” là để chỉ sự trưởng thành của Đất Nước. Câu thơ gợi nhắc cho ta nhớ tới truyền thuyết Thánh Gióng, mới lên ba đã biết xông pha trận mạc. Đứa nhỏ đấy đã vươn vai trở thành chàng trai Phù Đổng Thiên Vương nhổ tre làng Ngà đánh giặc. Từ đó, Thánh Gióng trở thành biểu tượng khỏe khoắn của tuổi xanh Việt Nam kiên cường, quật cường trong đấu tranh chống giặc ngoại xâm. Tố Hữu cũng đã có thơ:Ta như thuở xưa thần Phù ĐổngVụt lớn lên đánh đuổi giặc ÂnSức nhân dân khoẻ như ngựa sắt Chí căm thù ta rèn thép thành roiLửa đấu tranh ta phun vào mặtLũ sát nhân cướp nước hại nòi (Tố Hữu)     Truyền thống vẻ vang đấy đã theo suốt chặng đường dài của lịch sử dân tộc mãi tới hôm nay trong thời đại chống Mỹ bao tấm gương tuổi xanh đã quả cảm đấu tranh bảo vệ nòi. Phải chăng, đó chính là vẻ đẹp của các chị, các anh đã tạc vào lịch sử Việt Nam dáng đứng kiêu hùng quật cường: Võ Thị Sáu, Trần Văn Ơn, Nguyễn Văn Trỗi…     Vẻ đẹp đấy song hành với hình ảnh cây tre Việt Nam. Cây tre hiền từ trên mỗi làng quê. Nó như là sự đồng hiện những phẩm chất trong cốt cách con người Việt Nam: thực thà chất phác, phúc hậu thuỷ chung, yêu chuộng hoà bình nhưng cũng kiên cường quật cường trong tranh đấu. Tre đứng thẳng hiên ngang quật cường cùng chia lửa với dân tộc “Một cây chông cũng tiến công giặc Mỹ”, bởi: “Nòi tre đâu chịu mọc cong Chưa lên đã nhọn như chông lạ thường”.2.5.Từ truyền thống đánh giặc ngoại xâm Nguyễn Khoa Điềm tiếp tục khai thác thêm nhiều yếu tố mang vẻ đẹp thuần phong mỹ tục của con người Việt:Tóc mẹ thì bới sau đầu Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặnCái kèo, cái cột thành tênHạt gạo  phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng     Đó là vẻ đẹp giản dị của người phụ nữ Việt Nam, ko người nào khác là những người mẹ với phong tục “búi tóc sau đầu” (tóc cuộn thành búi sau gáy tạo cho người phụ nữ một vẻ đẹp nữ tính, thuần phác rất riêng). Nét đẹp đấy gợi nhớ ca dao:Tóc ngang lưng vừa chừng em bới Để chi dài cho rối lòng anh     Nguyễn Khoa Điềm tiếp tục gắn dòng suy tưởng tới con người nghìn đời trú ngụ, lao động, đấu tranh trên mảnh đất Việt để giữ gìn tu tạo mảnh đất thân yêu. Ở đó đạo lí ân nghĩa thủy chung đã trở thành truyền thống nghìn đời của dân tộc: “Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn”. Ý thơ được toát lên từ những câu ca dao đẹp: “Tay bưng đĩa muối chén gừngGừng cay muối mặn xin đừng quên nhau”     Hay:“Muối ba năm muối đang còn mặn Gừng chín tháng gừng hãy còn cay Đôi ta tình nặng nghĩa đầyDù ba vạn sáu nghìn ngày cũng chẳng xa”     Thành ngữ “gừng cay muối mặn” được vận dụng một cách rực rỡ trong câu thơ nhẹ nhõm nhưng thấm đượm biết bao ân tình. Nó gợi lên được ân nghĩa thủy chung ở đời. Quy luật của tự nhiên là gừng càng già càng cay, muối càng lâu năm càng mặn. Quy luật trong tình cảm con người là con người sống với nhau lâu năm thì tình nghĩa càng đong đầy. Có nhẽ chính vì vậy nhưng Đất Nước còn ghi dấu ấn của cha của mẹ bằng Hòn trống mái, núi Vọng Phu… đi vào năm tháng. Từ cha mẹ thương nhau mới đi tới “Cái kèo cái cột thành tên”. Câu thơ gợi nhắc cho người đọc nhớ tới tục làm nhà cổ của người Việt. Đó là tục làm nhà sử dụng kèo cột giằng giữ vào nhau làm cho nhà vững chãi, bền chặt tránh được mưa gió, thú dữ. Đó cũng là ngôi nhà tổ ấm cho mọi gia đình đoàn viên bên nhau; siêng năng tích góp mỡ màu dồn thành sự sống. Từ đó, tục  đặt tên con cái Kèo, cái Cột cũng ra đời.     Đâu chỉ có những vẻ đẹp trên, dân tộc ta còn có truyền thống lao động siêng năng, chịu thương chịu thương chịu khó “Hạt gạo phải một nắng hai sương xay giã dần sàng”. Câu thơ gợi nhắc bài ca dao:Cày đồng đang buổi ban trưaMồ hôi thánh thót như mưa ruộng càyNgười nào ơi bưng bát cơm đầyDẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần.     Thành ngữ “Một nắng hai sương” gợi nên sự siêng năng siêng năng của ông cha ta những ngày long đong, long đong trong đời sống nông nghiệp lỗi thời. Đó là truyền thống lao động siêng năng, chịu thương chịu thương chịu khó. Để làm ra hạt gạo ta ăn hàng ngày, người nông dân phải trải qua bao nắng sương vất vả gieo cấy, xay giã, giần sàng. Thấm vào trong hạt gạo nhỏ nhỏ đấy là mồ hôi vị mặn nhọc nhằn của giai cấp nông dân bao đời nay.2.6.Câu thơ cuối cùng khép lại một câu khẳng định với niềm tự hào: Đất Nước có từ ngày đó. “Ngày đó” là ngày nào ta ko rõ nhưng cứng cáp ngày đó là ngày ta có truyền thống, có phong tục tập quán, có văn hóa nhưng có văn hóa tức là có tổ quốc. Đúng như lời Bác dặn trước lúc đi xa “Rằng muốn yêu Tổ quốc mình, phải yêu những câu hát dân ca”. Dân ca, ca dao là đặc trưng văn hóa của Việt Nam, muốn yêu Đất Nước trước hết phải yêu và quý trọng văn hóa nước nhà. Bởi văn hóa chính là Đất Nước. Thật đáng yêu đáng quý, đáng tự hào biết bao lời thơ dung dị, ngọt ngào của Nguyễn Khoa Điềm.3.Tổng kết nghệ thuật: Thành công của đoạn thơ trên là nhờ vào việc vận dụng khôn khéo chất liệu văn hóa dân gian như phong tục ăn trầu, tục búi tóc, truyền thống đánh giặc, truyền thống nông nghiệp. Thi sĩ thông minh thành ngữ dân gian, ca dao tục ngữ, thành ngữ… Tất cả làm nên một đoạn thơ đặm đà ko gian văn hóa người Việt. Tiếng nói mộc mạc, giản dị, lời thơ nhẹ nhõm đúng giọng thủ thỉ tâm tình nhưng vẫn mang đậm hồn thơ triết lí. Kết bài:     Tóm lại, bằng cảm nhận rất đỗi thân yêu, thân thiện. Nguyễn Khoa Điềm đã mang tới cho chúng ta một hình ảnh Đất Nước bình dị nhưng ko kém phần tươi đẹp. Đọc đoạn thơ nói riêng và bài thơ nói chung, ta cảm nghe như cội nguồn dân tộc, cội nguồn văn hóa đang thấm vào tận từng mạch hồn ta, dòng máu ta. Điều đó càng làm ta thêm yêu thêm quý quê hương Tổ quốc mình. —/—Tương tự Trường TH Trảng Dài đã trình diễn xong bài văn mẫu cảm nhận 9 câu thơ đầu bài tổ quốc của Nguyễn Khoa Điềm. Kỳ vọng sẽ giúp ích các em trong quá trình làm bài và ôn luyện cùng tác phẩm. Chúc các em học tốt môn Văn!Đăng bởi: Trường TH Trảng DàiPhân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

Xem thêm bài viết hay:  Nhận xét bigo live là gì

Bạn thấy bài viết Cảm nhận 9 câu thơ đầu bài đất nước của Nguyễn Khoa Điềm(hay nhất) có khắc phục đươc vấn đề bạn tìm hiểu ko?, nếu ko hãy comment góp ý thêm về Cảm nhận 9 câu thơ đầu bài đất nước của Nguyễn Khoa Điềm(hay nhất) bên dưới để lasting.edu.vn có thể thay đổi & cải thiện nội dung tốt hơn cho các bạn nhé! Cám ơn bạn đã ghé thăm Website: lasting.edu.vn
Nhớ để nguồn: Cảm nhận 9 câu thơ đầu bài đất nước của Nguyễn Khoa Điềm(hay nhất)

Viết một bình luận